Wytwórnia płytowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wikimedia Commons

Wytwórnia płytowa, wytwórnia fonograficzna, wydawnictwo muzyczne (ang. record label, label) – organizacja przemysłu muzycznego, zajmująca się produkcją, nagrywaniem, dystrybucją i promocją nagrań audio, a czasem wideo (np. z koncertu).

Nośniki dźwięku[edytuj | edytuj kod]

Stosowanymi nośniki dźwięku są m.in. płyty gramofonowe (LP), nośniki do bezkontaktowego odczytu optycznego (zob. cyfrowe przetwarzanie dźwięku) – płyty kompaktowe (CD), DVD, SACDs – oraz dyskietki i kasety magnetofonowe[1].

1
Płyta gramofonowa (Odeon; Dajos Béla z orkiestrą, 1929)
2
Budowa płyty CD do odczytu optycznego
3
Dyskietki do zapisu magnetycznego
(magazynowanie i przenoszenie małych plików)

Znane wytwórnie płytowe[edytuj | edytuj kod]

Płyta gramofonowa wyprodukowana w roku 1932 w wytwórni Syrena Electro
Chór Eryana, Panna Anna bierze ślub; wytwórnia ODEON, N45118b

Największe wytwórnie płytowe, o rozpoznawalnych markach, są częścią kilku międzynarodowych firm (zob. wielka czwórka wytwórni płytowych), w tym:

które opanowały prawie cały światowy przemysł muzyczny, choć obecnie obserwuje się powrót niezależnych wydawnictw[potrzebne źródło].

Wytwórnie polskie

Produkcję pierwszych gramofonów i płyt rozpoczęto w Polsce w roku 1899, a w roku 1910 w Warszawie działało już 10 wytwórni gramofonów. Fabryka Juliusza Feigenbauma, późniejsza Syrena Rekord, została uruchomiona w 1904. W Syrenie w roku 1911 wytwarzano ok. 6 tysięcy płyt. W tych latach powstały też Harmonia Record, Cristal-Electro i liczne filie przedsiębiorstw zagranicznych, np. niemieckiego Odeonu[potrzebne źródło].

W pierwszych latach po II wojnie światowej w Polsce działały takie wytwórnie prywatne, jak Mewa, Fogg Record, Gong. Po likwidacji wytwórni prywatnych do wczesnych lat 90. XX w. funkcjonowały wytwórnie muzyczne takie jak: Tonpress, Polton, PolJazz, Pronit, Wifon, Arston, Savitor i Polskie Nagrania Muza (firma utworzona w latach 40. XX w. na bazie przedwojennej wytwórni Odeonu)[2]. Część z nich upadła. Powstały nowe wydawnictwa, m.in. S.P. Records, Metal Mind Productions czy Mystic Production[potrzebne źródło].

Uwagi

Przypisy

  1. Paweł "Atrej" Kowalewski: Nośniki dźwięku - zarys historyczny (pol.). W: Niezależny Magazyn Muzyczny MetalZine.pl [on-line]. www.metalzine.pl. [dostęp 2013-06-29].
  2. Z historii "Polskich Nagrań" (pol.). W: Strona internetowa MUZA Polskie Nagrania [on-line]. [dostęp 2013-06-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]