Muzyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: Muzyka (rzeźba).
Alegoria Muzyki, Filippino Lippi

Muzyka (gr. mousike, cz. hudba, staropol. gędźba) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.

Struktury dźwiękowe składają się z zestawów fal akustycznych o celowo dobranych częstotliwościach i amplitudach oraz ciszy pomiędzy nimi. Celem muzyki jest samoekspersja oraz przekaz subiektywnych odczuć kompozytora lub wykonawcy który ma wpływ na odczucia, reakcje i świadomość słuchacza przetwarzającego te doznania w sposób zupełnie indywidualny. Od mowy ludzkiej różni się znacznie większą abstrakcyjnością przekazywanych treści oraz wykorzystaniem oprócz głosu ludzkiego również instrumentów muzycznych jak i wszelkich dźwięków elektronicznych, naturalnych oraz nieartykułowanych.

Muzyka jest jednym z przejawów ludzkiej kultury. Można przyjąć, że muzyka od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w obrzędach, najpewniej również od początku łączona była z tańcem i słowem. Z początku muzyka służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykształciła się jako jedna z gałęzi sztuki.

Początki[edytuj | edytuj kod]

Muzyka człowiekowi towarzyszy już od jego pojawienia się na Ziemi. W czasach prehistorycznych grano na muszlach i piszczałkach wykonanych z kości. Muzyka towarzyszyła tańcom i ceremoniom religijnym. A w starożytnych państwach: Mezopotamii, Egipcie, Indiach, Chinach i Grecji słuchano muzyki również dla przyjemności. Muzykę zaczęto zapisywać w starożytnej: Mezopotamii, Egipcie i Grecji, a specjaliści uważają nawet, że znaleźli zapisany fragment muzyczny – hymn, pochodzący z Sumeru sprzed 3000-5000 lat p.n.e. Pierwszy kompletny utwór muzyczny, który zachował się do naszych czasów, datowany jest na IX wiek[1].

Mitologiczne początki[edytuj | edytuj kod]

Według przekazów bibijnych wynalazcą muzyki był Jubal, gdyż w Rdz 4, 21 określony został jako ojciec wszystkich tych, którzy grają na "cytrach i organach"[2]. Według rzymskiej mitologii wynalazcą muzyki był Merkury, który ze skorupy wyschniętego żółwia zrobił lirę[3].

Elementy dzieła muzycznego[4][edytuj | edytuj kod]

Alegoryczne przedstawienie muzyki – Grupa Muzyka na warszawskim MDM-ie (proj. J. Gosławski)

W tradycyjnym i najbardziej rozpowszechnionym ujęciu, struktury muzyczne składają się z rytmu, melodii oraz harmonii. Rozpatrując ten problem bardziej szczegółowo, podział wygląda następująco (są to tzw. elementy dzieła muzycznego):

W muzyce współczesnej także akustyka.

Klasyfikacje[edytuj | edytuj kod]

Muzykę można klasyfikować na wiele sposobów, np.:

Forma przekazu:

Środki wykonawcze:

Ilość wykonawców:

Przeznaczenie:

Cechy formalne i genetyczne:

Ze względu na cechy stylistyczne dzieli się też muzykę według epok. Mówi się o:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Encyklopedia pytań i odpowiedzi (Brian Williams)
  2. Leopold Mozart Gruntowna szkoła skrzypcowa, Poznań 2007, s. 27
  3. Leopold Mozart Gruntowna szkoła skrzypcowa, Poznań 2007, s. 32-33
  4. Bohdan Muchenberg, Literatura muzyczna PWM

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło muzyka w Wikisłowniku
Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat muzyki
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o muzyce