Dyskalkulia

Specyficzne zaburzenie umiejętności arytmetycznych

ICD-10 F81.2

Dyskalkulia rozwojowa

DSM-IV 315.1

Dyskalkulia rozwojowa – zaburzenie zdolności matematycznych, mające swoje źródło w genetycznych nieprawidłowościach tych części mózgu, które są bezpośrednim podłożem dojrzewania zdolności matematycznych zgodnie z wiekiem.

Dawniej dyskalkulią określano również podobne objawy wynikające z organicznego uszkodzenia mózgu, obecnie diagnozą określającą taki stan jest akalkulia.

Szacuje się, że dyskalkulicy stanowią 4-6% społeczeństwa, a ponad 99% z nich nie ma świadomości, że dyskalkulia istnieje.

W klasyfikacji chorób i zaburzeń DSM-IV dzieci przejawiające trudności w uczeniu się matematyki są umieszczone w kategorii trudności w uczeniu się i określone jako osoby, które nie mogą osiągnąć adekwatnego do wieku poziomu biegłości w procesach matematycznych pomimo inteligencji w normie, sprzyjających warunków edukacyjnych, braku zaburzeń emocjonalnych i odpowiedniego poziomu motywacji do nauki.

Kontrowersje wokół teorii dyskalkulii

Zbigniew Marciniak twierdzi, że dyskalkulia to "humbug naukowy".

Rodzaje dyskalkulii

Ladislav Košč (słowacki neuropsycholog) dokonał klasyfikacji dyskalkulii na kilka typów:

• Dyskalkulia werbalna (słowna) ujawnia się w postaci zaburzeń zdolności nazywania pojęć i relacji matematycznych, trudności z określaniem liczby obiektów, problemów z nazywaniem cyfr i numerów.
• Dyskalkulia leksykalna (związana z czytaniem) to zaburzenie odczytywania symboli matematycznych, cyfr, liczb i znaków operacyjnych, trudności w kojarzeniu symboli operacyjnych (+, -, x, ≤, ≥) z ich nazwami.
• Dyskalkulia graficzna objawia się trudnościami w zapisywaniu liczb i symboli operacyjnych, problemami z zapisem liczb przy pisemnym dodawaniu i odejmowaniu, mnożeniu i dzieleniu.
• Dyskalkulia wykonawcza polega na zaburzeniu manipulowania realnymi lub obrazkowymi obiektami w celach matematycznych - obliczania liczebności zbioru, porównywanie ilości i wielkości, trudnościach z uszeregowaniem obiektów wg kolejności rosnącej lub malejącej, problemach z wskazywaniem, który z porównywanych obiektów jest mniejszy, większy, które obiekty są tej samej wielkości.
• Dyskalkulia pojęciowo-poznawcza to zaburzenie rozumienia idei matematycznych, relacji niezbędnych do dokonywania obliczeń pamięciowych, dziecko wykazuje trudności w dostrzeganiu zależności liczbowych (np. 6 to połowa 12).
• Dyskalkulia operacyjna jest zaburzeniem dotyczącym dokonywania działań matematycznych mimo możliwości wzrokowo-przestrzennych oraz umiejętności czytania i pisania liczb.

Objawy dyskalkulii

• nieumiejętność wykonywania elementarnych działań na materiale liczbowym (dodawania, odejmowania, dzielenia, mnożenia)
• wtórny zanik zdolności myślenia logicznego na materiale liczbowym
• ogólne problemy w dedukcji, rozumowaniu, analizowaniu i wyciąganiu wniosków z działań matematycznych
• ataki nerwicowe lub stresowe przed wykonywaniem działań matematycznych

Objawy, które można zaobserwować w życiu powszednim

• problemy z odczytywaniem poprawnej godziny z zegarka
• zapominanie następnego etapu jakiejś operacji
• błędy "nieuwagi"
• trudności w rozumieniu języka matematycznego
• liczenie na palcach
• trudności w odczytywaniu map
• częste naciskanie złych przycisków w kalkulatorze
• uczeń wydaje się rozumieć temat na lekcji, ale nie umie samodzielnie pojąć go w domu
• trudności w kontynuowaniu rozpoczętych procesów matematycznych

Zobacz też

• dysgrafia
• dysortografia
• dysleksja

Linki zewnętrzne

• Instytut Edukacji Matematycznej "ARS MATHEMATICA" (pol.)
• International Dyscalculia Forum (ang.)

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.