Çerçiz Topulli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Çerçiz Topulli
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1880
Gjirokastra
Data i miejsce śmierci 15 lipca 1915
Fushën e Shtoit
Przebieg służby
Lata służby 1907 - 1915
Główne wojny i bitwy Bitwa pod Mashkullorą

Çerçiz Topulli (ur. 1880 w Gjirokastrze, zm. 15 lipca 1915 w Fushën e Shtoit) - albański działacz niepodległościowy, brat Bajo Topullego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Działalność w albańskim ruchu niepodległościowym rozpoczął od tajnego stowarzyszenia Për lirinë e Shqipërisë (O wolność Albanii), działającego w Gjirokastrze. Po dłuższym pobycie w Sofii w 1907 powrócił do kraju i utworzył własny oddział zbrojny, działający w rejonie Gjirokastra - Korcza. W 1907 czasopismo Shpresa e Shqipërisë (Nadzieja Albanii) opublikowało manifest podpisany przez Topulliego, w którym domagał się oddzielenia ziem albańskich od Imperium Osmańskiego w drodze ogólnonarodowego powstania i utworzenia niepodległego państwa.

Wiosną 1908 jego oddział dokonał udanego zamachu na dowódcę osmańskiej żandarmerii w Gjirokastrze, był także dowódcą oddziałów albańskich w bitwie z osmańskim korpusem ekspedycyjnym pod Mashkullore (18 marca 1908). Po wybuchu rewolucji młodoosmańskiej Topulli zaprzestał działań zbrojnych i poświęcił się tworzeniu szkół z językiem albańskim i klubów patriotycznych.

Po uchwaleniu deklaracji niepodległości w listopadzie 1912, Topulli wraz z wiernymi mu ludźmi tworzył oddział ochrony rządu Ismaila Qemala. W latach 1913-1914 walczył przeciwko oddziałom greckim, dążącym do opanowania południowej części Albanii.

Wybuch I wojny światowej zastał go w Szkodrze, gdzie próbował tworzyć oddziały albańskie. Po zajęciu miasta przez armię czarnogórską, Topulli został aresztowany. Sąd wojskowy skazał go wraz z jego bliskim współpracownikiem Mustafą Qulli na karę śmierci za podżeganie do buntu. Rozkaz króla Mikołaja I z żądaniem jego uwolnienia dotarł już po egzekucji.

18 marca 1934 w Gjirokastrze odsłonięto pomnik Topullego, dłuta Odhise Paskaliego. W 1936 szczątki Topullego odnalazł w pobliżu Szkodry Javer Hrushidi. Zostały przeniesione do Gjirokastry, gdzie odbył się uroczysty pogrzeb.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]