Świerk Engelmanna

Świerk Engelmanna
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	nagonasienne
Klasa	iglaste
Rząd	sosnowce
Rodzina	sosnowate
Rodzaj	świerk
Gatunek	świerk Engelmanna
	Nazwa systematyczna
	Picea engelmannii Parry ex Engelm; Trans. Acad. Sci. St. Louis 2: 212 1863
Synonimy
	Picea glauca subsp. engelmannii;
	Picea glauca subsp. engelmannii;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg
	Multimedia w Wikimedia Commons

Świerk Engelmanna (Picea engelmannii Parry ex Engelm.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych. Występuje naturalnie w górach zachodniej Ameryce Północnej, od 750 m do 3300 m n.p.m.^[6], gatunek lasotwórczy^[7].

Morfologia

Pokrój: Drzewo dorastające do 20–30 m, jego korona jest stożkowata^[7], wąska^[8]. Gałęzie są osadzone na pniu w gęstych okółkach, nieco zawieszone^[7]. Pędy żółtobrązowe do kremowych, wąsko bruzdowane, pokryte drobnymi gruczołkami, rzadko nagie^[8].
Liście: Igły na pędach skierowane skośnie ku przodowi, długości 1,2–2,5 cm^[8], są cienkie, mogą być proste lub lekko wygięte, koloru sinozielonego; rozdarte pachną nieprzyjemnie^[7].
Szyszki: Jasnobrązowe, długości 3–8 cm. Łuski niezbyt liczne i słabo pofałdowane, bez grudek żywicy^[8].
Gatunki podobne: Świerk kłujący Picea pungens różni się pędami nagimi, liśćmi nastroszonymi prostopadle do pędu, często srebrzystymi, większymi szyszkami zwykle z grudkami żywicy^[8].

Systematyka i zmienność

Gatunek z podsekcji Pungentes i sekcji Casicta w obrębie rodzaju świerk Picea. Tworzy mieszańce ze świerkiem kłującym P. pungens, sitkajskim (P. sitchensis) i białym (P. engelmannii). Mieszańce z tym ostatnim zwane są świerkiem zachodnim P. ×albertiana. Są to drzewa o bardzo wąskiej koronie, pędach owłosionych bez nalotu woskowego oraz pękatych szyszkach o łuskach ostro zakończonych. Od tego mieszańca pochodzi popularnie uprawiana odmiana 'Conica'^[8].

Zastosowanie

Drewno tego świerka jest wykorzystywane do produkcji papieru, piłowania i okładzin. Drewno wolno rosnących świerków Engelmanna, które znajduje się na wyższych wysokościach, służy również do budowy gitar akustycznych, skrzypiec i fortepianów^[6].

Rzadko uprawiany w parkach i ogrodach^[8].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-26] (ang.).
↑ M.J.M.M.J.M. Christenhusz M.J.M.M.J.M. i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19 (1), 2011, s. 55–70, DOI: 10.11646/phytotaxa.19.1.3 (ang.).
↑ Picea engelmannii Parry ex Engelm.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-09-23].
↑ Picea engelmannii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ ^a ^b Schütt, Weisgerber, Schuck, Lang, Stimm, Roloff: Lexikon der Nadelbäume. Hamburg: Nikol, 2008, s. 279–286. ISBN 3-933203-80-5.
↑ ^a ^b ^c ^d Helmut Pirc: Bäume von A bis Z. Stuttgart: 2004, s. 247. ISBN 83-7404-323-7.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g WłodzimierzW. Seneta WłodzimierzW., JakubJ. Dolatowski JakubJ., Dendrologia, wyd. VI, Warszawa: PWN, 2025, s. 32, ISBN 978-83-01-23974-9 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-26] (ang.).

[christenhusz2011-3] M.J.M.M.J.M. Christenhusz M.J.M.M.J.M. i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19 (1), 2011, s. 55–70, DOI: 10.11646/phytotaxa.19.1.3 (ang.).

[tpl-4] Picea engelmannii Parry ex Engelm.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-09-23].

[iucn-5] Picea engelmannii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[N-6] Schütt, Weisgerber, Schuck, Lang, Stimm, Roloff: Lexikon der Nadelbäume. Hamburg: Nikol, 2008, s. 279–286. ISBN 3-933203-80-5.

[B-7] Helmut Pirc: Bäume von A bis Z. Stuttgart: 2004, s. 247. ISBN 83-7404-323-7.

[dendrologia-8] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g WłodzimierzW. Seneta WłodzimierzW., JakubJ. Dolatowski JakubJ., Dendrologia, wyd. VI, Warszawa: PWN, 2025, s. 32, ISBN 978-83-01-23974-9 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]