Świnia (rodzaj ssaka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świnia
Sus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – dzik euroazjatycki (S. scrofa)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Nadrząd kopytne
Rząd Cetartiodactyla
Rodzina świniowate
Podrodzina świnie
Rodzaj świnia
Typ nomenklatoryczny

Sus scrofa Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Świnia[17] (Sus) – rodzaj ssaka z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji[18][19][20].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 80–200 cm, długość ogona 15–40 cm, wysokość w kłębie 30–110 cm; masa ciała 20–320 kg[19].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Sus: łac. sus, suis „świnia”, od gr. συς sus „świnia, wieprz”[21].
  • Capriscus: gr. καπρίσκος kapriskos „mały dzik”, od κάπρος kapros „dzik”; przyrostek zdrabniający -ισκος -iskos[22]. Gatunek typowy: Sus papuensis Lesson & Garnot, 1826 (= Sus scrofa Linnaeus, 1758); młodszy homonim Capriscus Schäffer, 1760 (Actinopterygii).
  • Centuriosus: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Centurio J.E. Gray, 1842 (starzec) oraz rodzaj Sus Linnaeus, 1758 (świnia)[23]. Gatunek typowy: Sus pliciceps J.E. Gray, 1842< (= Sus scrofa Linnaeus, 1758).
  • Gyrosus: gr. γυρoς gyros „okrągły”; rodzaj Sus Linnaeus, 1758[24]. Gatunek typowy: Sus (Gyrosus) pliciceps J.E. Gray, 1842 (= Sus scrofa Linnaeus, 1758).
  • Ptychochoerus: gr. πτυξ ptux, πτυχος ptukhos „fałda”; χοιρος choiros „wieprz”[25]. Nowa nazwa dla rodzaju Centuriosus .E. Gray, 1862.
  • Eusus: gr. ευ eu „dobry, typowy”; συς sus „świnia, wieprz”[26]. Gatunek typowy: Sus barbatus S. Müller, 1838.
  • Scrofa: epitet gatunkowy Sus scrofa Linnaeus, 1758; łac. scrofa „locha, maciora”[27]. Gatunek typowy: Sus domesticus Erxleben, 1777.
  • Euhys: gr. ευ eu „dobry, typowy”; ύς us „świnia”[28]. Gatunek typowy: Sus barbatus S. Müller, 1838.
  • Aulacochoerus: gr. αυλαξ aulax, αυλακος aulakos „bruzda, wyżłobienie”; χοιρος choiros „wieprz”[29]. Gatunek typowy: Sus vittatus S. Müller, 1842 (= Sus scrofa Linnaeus, 1758).
  • Dasychoerus: gr. δασυς dasus „włochaty, kudłaty”; χοιρος choiros „wieprz”[30]. Gatunek typowy: Sus verrucosus S. Müller, 1840.
  • Annamisus: Annam (obecnie Wietnam); rodzaj Sus Linnaeus, 1758 (świnia)[31]. Gatunek typowy: nie podany.
  • Nesosus: gr. νησος nēsos „wyspa”; rodzaj Sus Linnaeus, 1758 (świnia)[32]. Gatunek typowy: nie podany, Heude wymienił kilka gatunków nie określając gatunku typowego.
  • Sinisus: nowołac. Sina „Chiny”; rodzaj Sus Linnaeus, 1758 (świnia)[33]. Gatunek typowy: nie podany, najprawdopodobniej oparty na chińskiej populacji Sus scrofa.
  • Rhinosus: gr. ῥις rhis, ῥινος rhinos „nos”; rodzaj Sus Linnaeus, 1758 (świnia)[34]. Gatunek typowy: Sus calamianensis Heude, 1892 (= Sus barbatus ahoenobarbus Huet, 1888).
  • Verrusus: fr. verrue „brodawka”; rodzaj Sus Linnaeus, 1758 (świnia)[35]. Gatunek typowy: nie podany, Heude wymienił kilka gatunków nie określając gatunku typowego.
  • Caprisculus: rodzaj Capriscus Gloger, 1841; łac. przyrostek zdrabniający -iscus[36]. Nowa nazwa dla Capriscus Gloger, 1841.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[18][17]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 49. (łac.)
  3. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 130. (niem.)
  4. J.E. Gray. On the Skull of the Japanese Pig (Sus pliciceps). „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1862, s. 17, 1862 (ang.). 
  5. J.E. Gray: Fam. 3. Elephantidæ. W: E. Gerrard: Catalogue of the bones of Mammalia in the collection of the British museum. London: Printed by Order of the Trustees, 1862, s. 278. (ang.)
  6. L. Fitzinger. Revision der bis jetzt bekannt gewordenen Artender Familie der Borstenth iere oder Schweine (Setigera). „Anzeiger der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 1, s. 182, 1864 (niem.). 
  7. Gray 1868 ↓, s. 32.
  8. Gray 1868 ↓, s. 38.
  9. J.E. Gray: Catalogue of carnivorous, pachydermatous, and edentate Mammalia in the British museum. London: Printed by order of the Trustees, 1869, s. 339. (ang.)
  10. a b J.E. Gray. Observations on pigs (Sus, Linnæus; Setifera, Illiger) and their skulls, with the description of a new species. „The Annals and Magazine of Natural History”. Forth Series. 11, s. 435, 1873 (ang.). 
  11. Heude 1892 ↓, s. 106.
  12. Heude 1892 ↓, s. 85.
  13. Heude 1892 ↓, s. 102.
  14. Heude 1894 ↓, s. 213.
  15. Heude 1894 ↓, s. 213, 222.
  16. E. Strand. Miscelanea nomenclatorica zoologica et palaeontologica I-II. „Archiv für Naturgeschichte”. Abteilung A. 92, s. 61, 1926 (niem.). 
  17. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 167. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  18. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 380–382. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  19. a b E. Meijaard, J.-P. d’Huart & W. Oliver: Family Suidae (Pigs). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 283–290. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.)
  20. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Sus (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02].
  21. Palmer 1904 ↓, s. 653.
  22. Palmer 1904 ↓, s. 159.
  23. Palmer 1904 ↓, s. 168.
  24. Palmer 1904 ↓, s. 305.
  25. Palmer 1904 ↓, s. 597.
  26. Palmer 1904 ↓, s. 282.
  27. Palmer 1904 ↓, s. 627.
  28. Palmer 1904 ↓, s. 275.
  29. Palmer 1904 ↓, s. 128.
  30. Palmer 1904 ↓, s. 216.
  31. Palmer 1904 ↓, s. 104.
  32. Palmer 1904 ↓, s. 458.
  33. Palmer 1904 ↓, s. 633.
  34. Palmer 1904 ↓, s. 608.
  35. Palmer 1904 ↓, s. 708.
  36. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 114. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]