Miocen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
oligocen > Miocen > pliocen
23.03 – 5.333 milionów lat temu
Blakey 20moll.jpg



Tabela stratygraficzna

Miocen – najstarsza epoka neogenu. Epoka wielkich przemian geologicznych skorupy ziemskiej. Wypiętrzenie nowych łańcuchów górskich zmieniło cyrkulację powietrza w atmosferze i wód w morzach. Trwał od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu.

Miocen dzieli się na[1]:

Czas podano w milionach lat temu.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Według teorii tektoniki płyt litosfery w miocenie Afryka zderzyła się z Europą − powstały Alpy. Indie zderzyły się z Azją − powstały Himalaje. Kolejne zderzenia płyt kontynentalnych doprowadziły do wypiętrzenia Gór Skalistych i Andów. Antarktydę pokrył lądolód. Wiązało się to z zamykaniem Oceanu Tetydy, które utworzyło połączenie lądowe między Afryką i Eurazją; pozostałością Tetydy jest m.in. Morze Śródziemne. Skurczyły się obszary mórz śródlądowych. W oceanach powstał nowy układ prądów morskich.

Flora[edytuj | edytuj kod]

Początek miocenu był najcieplejszym okresem w ciągu 35 mln lat. Od połowy miocenu klimat zaczął się ochładzać. Wraz z ochłodzeniem klimatu postępowało stepowienie dużych obszarów. Trawy były roślinami odpornymi na warunki klimatyczne, a do rozmnażania nie potrzebowały owadów.

Przegląd nowości ewolucyjnych[edytuj | edytuj kod]

  • Wobec kurczenia obszarów leśnych nowego znaczenia nabrały trawy. Trawiasta równina dostarcza pożywienia całej plejadzie przeżuwaczy.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Ssaki wędrowały poprzez nowo utworzone mosty. Ewolucja kotów szablozębych. W Australii trwała niezależna ewolucja torbaczy i stekowców. W Europie i Azji pojawiły się prymitywne jelenie i żyrafy, słonie i małpy człekokształtne (szczątki Ramapiteka sprzed 14 mln lat). Do Afryki dotarły króliki, koty i świnie. W morzu żył największy rekin wszech czasów: Carcharodon megalodon, o długości ciała prawdopodobnie zbliżonej do 20 metrów. Zwiększenie zasobów pokarmowych morza "zachęciło" niektóre ssaki do powrotu do morza. Pojawiły się pierwsze fokowate. W Ameryce Północnej pojawiły się niedźwiedzie i mastodonty. W późnym miocenie umocniła się dominacja trawożerców. Zaczynały wymierać niektóre gatunki drapieżców. Nastąpiła gwałtowna radiacja hien. Do Australii dotarły (prawdopodobnie przez Malaje) gryzonie. W Ameryce Południowej pojawiły się szopy, a małe odmiany leniwców naziemnych przeszły do Ameryki Północnej.

Przegląd nowości ewolucyjnych[edytuj | edytuj kod]

Miocen w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Na ziemiach polskich (pozakarpackich) miała miejsce sedymentacja jeziorna i bagienna w licznych rowach i zapadliskach. Osadziły się piaski, mułki, iły, żwiry, węgle brunatne. Na Śląsku, od Góry Świętej Anny do granicy z Niemcami i Czechami, powstało około 200 wystąpień bazaltów (środkowoeuropejska prowincja bazaltowa). Nieliczne znajdują się w Beskidach – w dolinie Grajcarka, a także zostały stwierdzone wierceniami w północno-wschodniej Polsce.

Przypisy

  1. International Stratigraphic Chart (ang.). International Comission on Stratigraphy, sierpień 2012. [dostęp 2012-11-20].
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło miocen w Wikisłowniku