Źródło Będkówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Źródło Będkówki
pomnik przyrody ustanowiony 1997
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Lokalizacja Dolina Będkowska
Położenie na mapie gminy Wielka Wieś
Mapa lokalizacyjna gminy Wielka Wieś
Źródło Będkówki
Źródło Będkówki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Źródło Będkówki
Źródło Będkówki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Źródło Będkówki
Źródło Będkówki
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Źródło Będkówki
Źródło Będkówki
Ziemia50°10′54″N 19°45′13″E/50,181667 19,753611

Źródło Będkówki – główne wywierzysko dające początek potokowi Będkówka w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Olkuskiej. Znajduje się na wysokości 349 m n.p.m. u podnóży lewych zboczy Doliny Będkowskiej[1]. Dolina powyżej źródła jest bezwodna. Mimo że jest tam koryto potoku, miejscami nawet głębokie, woda płynie nim tylko po dużych opadach deszczu[2].

Jest to jedno z największych wywierzysk krasowych całej Jury. Ma wydajność od 50 do 150 l/s. Spod skały wypływa krystalicznie czysta woda, tworząca spory basenik. W źródle stwierdzono występowanie rzadkich w Polsce gatunków okrzemek: Lucidola acidoclinata i Caloneois fontinalis. Warstwę wodonośną tworzą wapienie płytowe i skaliste oraz margle. Temperatura wody wynosi 9,1 °C, odczyn obojętny (pH 7,27), mineralizacja 354,2 mg/l (woda słodka)[2].

Na zboczu powyżej wywierzyska znajduje się Skała nad Źródłem i system pięciu Jaskiń nad Źródłem. Najciekawsza z nich jest Jaskinia nad Źródłem Pierwsza, której otwór wlotowy znajduje się na wysokości ok. 400 m n.p.m.[3]

Źródło zachowało swój naturalny charakter. W 1997 r. uznane zostało za pomnik przyrody (figuruje w rejestrze pomników przyrody gminy Wielka Wieś)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dolinki Podkrakowskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-95-3.
  2. a b Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej przy źródle
  3. M. Szelerewicz, A. Górny, 1986, Jaskinie Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej, PTTK „Kraj”, Kraków-Warszawa
  4. Pomnik przyrody Będkówki. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-09-21].