Wyżyna Olkuska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wyżyna Olkuska
Brama Bolechowicka a1.jpg
Brama Bolechowicka od strony Bolechowic
341.32 Wyżyna Olkuska.png
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Wyżyny Polskie
Podprowincja Wyżyna Śląsko-Krakowska
Makroregion Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Mezoregion Wyżyna Olkuska
Skały w Dolinie Będkowskiej
Dolina Kobylańska
Łysa – jeden z ostańców

Wyżyna Olkuska (341.32), inaczej nazywana też Płaskowyżem Ojcowskim lub Płytą Ojcowską – część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, leżąca pomiędzy obniżeniem Białej Przemszy i Szreniawy w Bramie Wolbromskiej na północy a Rowem Krzeszowickim na południu. Wschodnią granicę stanowi dolina Dłubni, natomiast zachodnia przebiega nieregularnie kuestą między Olkuszem i Trzebinią. Obszar zamieszkiwany był przez ludność Kultury Oryniackiej (tzw. Aurignacoid) czego ślady znaleziono w Jaskini Mamutowej

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Wyżyna Olkuska jest zbudowana z wapieni jurajskich ze znacznie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Powierzchnia jest lekko falista i pokryta jest znaczną warstwą lessów z licznymi ostańcami szczególnie w północnej części. Z form krasowych występują na niej liczne jaskinie, a także mogoty, wywierzyska, doliny krasowe – wąwozy i jary, których dnem płyną potoki, a wejścia do nich stanowią szczególnie ukształtowane bramy np. Brama Bolechowicka. Najbardziej znana to Dolina Prądnika na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego.

Te położone w południowej części Wyżyny Olkuskiej krasowe dolinki o stromych zboczach i przebiegu południkowym położone po południowej stronie drogi Kraków-Olkusz i nazywane są Dolinkami Podkrakowskimi. Są to (kolejno od wschodu):

Góry i wzgórza:

 Z tym tematem związana jest kategoria: Wzgórza Wyżyny Olkuskiej.

Powierzchnia: 818 km²
Wysokość: 250-512.8 m n.p.m.
Najwyższe wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej to ostaniec o nazwie Skałka (Grodzisko) na terenie Jerzmanowic (512,8 m n.p.m.), ponad górną częścią Doliny Będkowskiej. Jest to drugie pod względem wysokości wzniesienie na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

Okolicę Doliny Prądnika porastają głównie lasy liściaste z grabami, dębami i lipami. Występują tu również reliktowe lasy górskie (las jaworowy – Ojców i buczyna karpacka).

Główne miasta[edytuj | edytuj kod]

Rzeki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]