Wyżyna Olkuska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyżyna Olkuska
Brama Bolechowicka a1.jpg
Brama Bolechowicka od strony Bolechowic
341.32 Wyżyna Olkuska.png
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Wyżyny Polskie
Podprowincja Wyżyna Śląsko-Krakowska
Makroregion Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Mezoregion Wyżyna Olkuska
Skały w Dolinie Będkowskiej
Dolina Kobylańska
Łysa – jeden z ostańców

Wyżyna Olkuska (341.32), inaczej nazywana też Płaskowyżem Ojcowskim lub Płytą Ojcowską – część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, leżąca pomiędzy obniżeniem Białej Przemszy i Szreniawy w Bramie Wolbromskiej na północy a Rowem Krzeszowickim na południu. Wschodnią granicę stanowi dolina Dłubni, natomiast zachodnia przebiega nieregularnie kuestą między Olkuszem i Trzebinią. Obszar zamieszkiwany był przez ludność Kultury Oryniackiej (tzw. Aurignacoid) czego ślady znaleziono w Jaskini Mamutowej

Geologia[edytuj]

Wyżyna Olkuska jest zbudowana z wapieni jurajskich ze znacznie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Powierzchnia jest lekko falista i pokryta jest znaczną warstwą lessów z licznymi ostańcami szczególnie w północnej części. Z form krasowych występują na niej liczne jaskinie, a także mogoty, wywierzyska, doliny krasowe – wąwozy i jary, których dnem płyną potoki, a wejścia do nich stanowią szczególnie ukształtowane bramy np. Brama Bolechowicka. Najbardziej znana to Dolina Prądnika na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego.

Te położone w południowej części Wyżyny Olkuskiej krasowe dolinki o stromych zboczach i przebiegu południkowym położone po południowej stronie drogi Kraków-Olkusz i nazywane są Dolinkami Podkrakowskimi. Są to (kolejno od wschodu):

Góry i wzgórza:

 Z tym tematem związana jest kategoria: Wzgórza Wyżyny Olkuskiej.

Powierzchnia: 818 km²
Wysokość: 250-512.8 m n.p.m.
Najwyższe wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej to ostaniec o nazwie Skałka (Grodzisko) na terenie Jerzmanowic (512,8 m n.p.m.), ponad górną częścią Doliny Będkowskiej. Jest to drugie pod względem wysokości wzniesienie na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

Okolicę Doliny Prądnika porastają głównie lasy liściaste z grabami, dębami i lipami. Występują tu również reliktowe lasy górskie (las jaworowy – Ojców i buczyna karpacka).

Główne miasta[edytuj]

Rzeki[edytuj]

Zobacz też[edytuj]