21-hydroksylaza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

21-hydroksylaza steroidowa, 21-monooksygenaza steroidowa, 21β-hydroksylazaenzym z grupy hydroksylaz związany z cytochromem P450, zaangażowany w biosyntezę hormonów steroidowych aldosteronu i kortyzolu[1]

U ludzi 21-hydroksylazę koduje gen CYP21A2[2].

Funkcja[edytuj | edytuj kod]

Gen CYP21A2 koduje enzym należący do nadrodziny enzymów związanych z cytochromem P450. Białka związane z cytochromem P450 stanowią monooksygenazy, które katalizują wiele reakcji chemicznych wchodzących w skład metabolizmu leków oraz syntezy cholesterolu, steroidów i innych związków o charakterze lipidowym. Białko to zlokalizowane jest w siateczki śródplazmatycznej. Prowadzi on hydroksylację steroidów, dokładniej 21 atomu węglaw ich cząsteczce. Jego aktywność jest potrzebna dla syntezy steroidów, w tym takich hormonów steroidowych, jak kortyzol czy aldosteron[3].

Reakcja[edytuj | edytuj kod]

Numeracja atomów węgla w pierścieniu cyklopentanoperhydrofenantrenowym steroidów. Hydroksylowany przez 21-hydroksylazę atom węgla znajduje się u góry

21-hydroksylaza katalizuje reakcję hydroksylacji węgla leżącego w pozycji 21 w obrębie cząsteczki steroidów. Reakcja ta polega na przyłączeniu doń grupy hydroksylowej "–OH".

Ścieżka[edytuj | edytuj kod]

Steroidogeneza u człowieka. U górze widać reakcję katalizowaną przez 21-hydroksylazę
Szlak biosyntezy kortykosteroidów u szczura

Znaczenie kliniczne[edytuj | edytuj kod]

Defekt genu CYP21A2 wywołuje zaburzenie w tworzeniu enzymu. Prowadzi to do niedoboru lub braku 21-hydroksylazy, w rezultacie blok syntezy kortyzolu i aldosteronu i rozwoj wrodzonego przerostu nadnerczy (zespołu nadnerczowo-płciowego). W pobliżu wspomnianego genu znajduje się pseudogen. Zamiana funkcjonalnej postaci genu i pseudogenu wiąże się z wieloma przypadkami niedoboru hydroksylazy 21-steroidowej[3].

Przypisy

  1. Ryan KJ, Engel LL. Hydroxylation of steroids at carbon 21. „J. Biol. Chem.”. 225 (1), s. 103–14, 1957-03. PMID 13416221 (ang.). 
  2. Higashi Y, Yoshioka H, Yamane M, Gotoh O, Fujii-Kuriyama Y. Complete nucleotide sequence of two steroid 21-hydroxylase genes tandemly arranged in human chromosome: a pseudogene and a genuine gene. „Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.”. 83 (9), s. 2841–5, 1986-05. doi:10.1073/pnas.83.9.2841. PMID 3486422 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Entrez Gene: CYP21A2 cytochrome P450, family 21, subfamily A, polypeptide 2 (ang.).