Adam Wyrębowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adam Wyrębowski
Ilustracja
ks. Adam Wyrębowski (ok. 1925, ze zbiorów NAC)
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1882
Warszawa
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1952
Warszawa
Naczelny Kapelan Policji Państwowej
Okres sprawowania 1920–1927
proboszcz parafii św. Katarzyny
w Warszawie
Okres sprawowania 1928–1952
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Adam Wyrębowski
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1882
Warszawa
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1952
Warszawa
Poseł I kadencji Sejmu (II RP)
Okres od 1922
do 1927
Przynależność polityczna Klub Chrześcijańsko-Narodowy

Adam Wyrębowski (ur. 19 grudnia 1882 w Warszawie, zm. 5 lutego 1952 tamże) – polski duchowny rzymskokatolicki, pierwszy Naczelny Kapelan Policji Państwowej (w latach 1920–1927), poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1922–1927), proboszcz parafii św. Katarzyny w Warszawie w latach 1928–1952.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Adam Wyrębowski był synem Adama i Julianny z domu Podgórskiej[1]. Ukończył gimnazjum i w 1905 roku seminarium duchowne w Warszawie. Następnie – Akademię Duchowną w Petersburgu w 1909 roku. W latach 1919–1916 pracował jako pedagog w Łodzi. W 1914 roku założył, wraz z Leopoldem Skulskim i T. Sułowskim, tajną organizację „Zjednoczenie”, z ramienia której pracował w 1916 roku w sekretariacie Koła Międzypartyjnego w Warszawie[2].

W 1917 roku był członkiem Zjednoczenia Narodowego.

Od 1919 roku był członkiem Rady Miejskiej m.st. Warszawy. W latach 1919–1920 wraz z księciem Kazimierzem Lutosławskim redagował tygodnik „Sprawa”. Założył też wtedy Towarzystwo Pracy Katolickiej. W 1920 roku był członkiem Rady Obrony Stolicy u Obywatelskiego Komitetu Obrony Państwa[2].

Od roku 1920 do 29 listopada 1927 roku był Naczelnym Kapelanem Policji Państwowej[3]. Piastował również stanowisko prefekta szkół średnich w Warszawie. Pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Rozwoju Życia Narodowego w Polsce. Od 1925 roku był generalnym kapelanem Stowarzyszenia Straż Narodowa. Był również członkiem zarządu Związku Kół Księży Prefektów, patronem katolickiego Związku Polek[2].

W 1922 roku został posłem na Sejm I kadencji z Klubu Chrześcijańsko-Narodowego[2].

Tablica poświęcona żołnierzom września 1939 roku i powstańcom warszawskim poświęcona na cmentarzu przy ul. Wałbrzyskiej w Warszawie przez ks. Adama Wyrębowskiego

W latach 1928–1952 był proboszczem parafii św. Katarzyny w Warszawie[4]. Przed wojną wykupił działkę i dwór służewski, przeznaczając je na miejscowy dom opieki. Stworzył przy parafii ośrodek kulturalny, stowarzyszenie katolickie grupujące zarówno młodzież, jak i starszych. Działała tu również orkiestra kościelna i chór, a dla wiejskich kobiet organizowano praktyczne kursy gotowania i szycia. Organizował też na terenie parafii wiele imprez o charakterze charytatywnym[5]. W czasie wojny ksiądz Wyrębowski ukrywał na plebanii kilka osób pochodzenia żydowskiego[5].

W kwietniu 1948 roku naczelnik więzienia przy ul. Rakowieckiej w Warszawie zwrócił się do proboszcza Wyrębowskiego, aby wyznaczył na cmentarzu służewskim aleję do pochówków więźniów. Ksiądz nie godził się na chowanie więźniów bez aktów zgonów. Był za to wielokrotnie zastraszany i szykanowany. W tym samym czasie tuż za murem cmentarnym funkcjonariusze wykopali dół o rozmiarach kilkudziesięciu metrów kwadratowych, do którego wrzucano zamordowanych więźniów przysypując ich ciała wapnem[6].

W ostatnich latach życia ciężko chorował i wielokrotnie przebywał w szpitalu. Był również nękany przez osoby, które domagały się, aby opuścił parafię. W 1950 przybył do parafii służewskiej jako wikariusz adiutor ks. kanonik Antoni Czarnecki, który po śmierci ks. Wyrębowskiego, został proboszczem[4].

W dniu 5 lutego 1952 zmarł w szpitalu sióstr Elżbietanek na Mokotowie i zgodnie z jego wolą, nie został pochowany na Starym cmentarzu służewskim tylko w grobie ze swoim ojcem na Powązkach[7]. A w 2013 został ekshumowany i pochowany wraz z kilkoma innymi proboszczami służewskimi w podziemiach kościoła św. Katarzyny.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zapisy terroru. Repozytorium Ośrodka Badań nad Totalitaryzmem. Przesłuchanie Adama Wyrębowskiego, Warszawa , 28 października 1949.
  2. a b c d Wyrębowski Adam [w:] Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 824.
  3. Michał Ceglarek, Posługa kapelanów Policji Państwowej, „Nasza Służba. Dwutygodnik Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego”, 16 (495), 16 września 2014, s. 12 [dostęp 2017-02-18].
  4. a b 30. Parafia Świętej Katarzyny na Służewie [w:] Grzegorz Kalwarczyk, Przewodnik po parafiach i kościołach Archidiecezji warszawskiej. Tom 2. Parafie warszawskie, Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam”, 2015, s. 366.
  5. a b Ks. Adam Wyrębowski bohaterem parafii na Ursynowie, s. 12 [dostęp 2017-02-18].
  6. Mateusz Wyrwiczh, Służew zapomniana nekropolia [dostęp 2017-02-18].
  7. Józef Maj, Saga służewska [w:] Aleksandra Sołtan-Lipska (red.), Służew i jego kościół, Warszawa: Parafia Rzymskokatolicka św. Katarzyny 02-768 Warszawa, ul. Fosa 17, 2013, s. 675, 676.