Apodanthaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Apodanthaceae
Ilustracja
Kwiaty na pędach żywicieli. Od lewej: Pilostyles haussknechtii, Pilostyles caulotreti i Apodanthes caseariae
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Nazwa systematyczna
Apodanthaceae Tiegh. ex Takht.
Sist. Magnoliof. [Syst. Magnolioph.]: 42. 24 Jun 1987[2]
Typ nomenklatoryczny
Apodanthes Poit. (1824)[2]

Apodanthaceaerodzina o niejasnej pozycji taksonomicznej w obrębie okrytonasiennych. Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od 2[1] do 3[3] rodzajów, liczących co najmniej 23 gatunki. Rodzaj Apodanthes występuje w Ameryce Środkowej. Szeroko rozprzestrzeniony jest rodzaj Pilostyles, którego zasięg obejmuje niemal całą Amerykę Południową i Środkową, sięgając na północy po Kalifornię. Rośnie poza tym w południowo-zachodniej Azji i w południowo-zachodniej Australii. Zaliczane do niego są także rośliny występujące w tropikalnej Afryce, wyodrębniane przez niektórych autorów w osobny rodzaj Berlinianche[3]. Przedstawiciele rodziny są pasożytami wewnętrznymi głównie roślin z rodzin bobowatych i wierzbowatych[3].

Kwiaty Pilostyles coccoidea

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny bezzieleniowe o organach wegetatywnych stanowiących nitkowate pasma komórek przypominających strzępki grzybni[4] i rozwijających się wewnątrz organizmu żywiciela. Na zewnątrz rośliny te widoczne są tylko podczas kwitnienia, kiedy to na pędach żywiciela wytwarzają rzędami niemal siedzące, drobne kwiaty (do 5 mm długości) wsparte łuskowatymi liśćmi. Kwiaty są jednopłciowe (rośliny są jedno- lub dwupienne). Organy generatywne otoczone są trzema okółkami zawierającymi od 2 do 6 łuskowatych listków, z których wewnętrzny jeden lub dwa stanowią okwiat. Łuski te są czerwone do brązowych u Pilostyles i żółte, pomarańczowe, czerwone do brązowych u Apodanthes. W kwiatach męskich pręciki zrośnięte są w rurkę otaczającą zredukowany i bezpłodny słupek. W kwiatach żeńskich słupek składa się z czterech zrosłych owocolistków, przy czym zalążnia jest dolna i jednokomorowa. Słupek jest tęgi i krótki, zwieńczony półkolistym znamieniem. W obu rodzajach kwiatów obecny jest dysk miodnikowy. Owocem jest jagoda zawierająca liczne, drobne nasiona[1][3].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny z tej rodziny są pasożytami wewnętrznymi (endofitami) występującymi wewnątrz nadziemnych pędów i korzeni przedstawicieli rodzin bobowatych i wierzbowatych, a także osoczynowatych i meliowatych. Kwiaty zapylane są przez muchówki i prawdopodobnie przez osy. Nasiona rozprzestrzeniane są przez zwierzęta spożywające owoce (zoochoria)[1][5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Jak w przypadku wielu roślin pasożytniczych o zredukowanych i niezbyt zróżnicowanych organach – ich klasyfikacja systematyczna przysparza wielu kłopotów. Pierwotnie należące tu rośliny łączono po prostu wraz z innymi pasożytami w rodzinę bukietnicowatych (Rafflesiaceae), ewentualnie w randze rodziny zaliczano do rzędu Rafflesiales. W systemie APG II (2003) i APG III (2009) rodzina ma niejasną pozycję (incertae sedis) w obrębie okrytonasiennych[3]. Wiele wskazuje jednak na pokrewieństwo tych roślin z przedstawicielami dyniowców (Cucurbitels) i według APweb tu powinny być zaliczane, choć nadal niejasne pozostają dokładne relacje filogenetyczne w obrębie rzędu[1].

Wykaz rodzajów[6][3][7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-11-09].
  2. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – A (ang.). University of Maryland. [dostęp 2013-11-09].
  3. a b c d e f Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 40-41. ISBN 1-55407-206-9. (ang.)
  4. E. Strasburger, F. Noll, H. Schenck, A.F.W. Schimper: Botanika. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1972, s. 270.
  5. Dan Nickrent: Apodanthaceae Takhtajan. W: The Parasitic Plant Connection [on-line]. Department of Plant Biology, Southern Illinois University Carbondale. [dostęp 2013-11-11].
  6. Apodanthaceae. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-11-09].
  7. Genera of Apodanthaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-11-09].