Aralia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aralia
Ilustracja
Morfologia (Aralia cordata)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd selerowce
Rodzina araliowate
Rodzaj aralia
Nazwa systematyczna
Aralia L.
Sp. Pl. 1 : 273. 1753
Aralia elata

Aralia (Aralia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny araliowatych (Araliaceae Juss.). Zalicza się do niego co najmniej 73 gatunki[3]. Występują one w Azji (głównie południowo-wschodniej) i w obu Amerykach[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pędy
Zazwyczaj wzniesione, często opatrzone kolcami. U gatunków drzewiastych stosunkowo grube, z dużym białym rdzeniem.
Liście
Pierzaste (czasem wielokrotnie), skrętoległe; oś liścia czasem z kolcami. Listków 3–20, o brzegu gładkim, drobno piłkowanym, piłkowanym, karbowanym, lub falistym. Przylistki zrośnięte w dolnej części z ogonkami liściowymi. U gatunków drzewiastych liście zebrane często na końcach pędów.
Kwiatostany
Na szczytach pędów lub bocznie, zazwyczaj złożone w formie wiech, baldachogron lub baldachów, składających się z pojedynczych baldaszków, główek, lub gron; rzadziej w kształcie pojedynczych baldachów. Szypułki kwiatowe rozszerzone pod zalążnią.
Kwiaty
Drobne, 5-krotne, zwykle białe. Szypułki kwiatowe (dług. 7–12 mm) i kwiatostanowe owłosione. Krawędź kielicha z 5 ząbkami lub równa. Płatków korony 5, w pączku zachodzących na siebie, w dojrzałym kwiecie rozłożonych. Pręcików 5, krótkich, naprzemianległych do płatków. W zalążni 5(6) owocolistków, wyjątkowo tylko 3. Szyjek słupka 5 czasem zrośniętych u podstawy.
Owoce
Okrągłe, czasem spłaszczone jagody, 3–5-kątne w przekroju. Nasiona bocznie spłaszczone. Mezokarp jednolity.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Małe drzewa, krzewy lub kłączowe byliny. Kwiaty obupłciowe lub jednopłciowe (rośliny jednopienne). Głównie rośliny leśne, często higrofilne. Rośliny trujące.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[4]

Acanthophora Merr., Coemansia Marchal, Coudenbergia Marchal, Cwangayana Rauschert, Dimorphanthus Miq., Neoacanthophora Bennet, Parapentapanax Hutch.

Pozycja systematyczna

Rodzaj należący do podrodziny Aralioideae, rodziny araliowatych ((Araliaceae Juss.), rzędu selerowców (Apiales Lindl.), kladu astrowych w obrębie okrytonasiennych[2].

Wykaz gatunków[3]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Rośliny ozdobne: Kilka gatunków jest w Polsce rzadko uprawianych w ogrodach i parkach. Wytrzymałość na mrozy większości gatunków niedostateczna.
  • Rośliny lecznicze: Korzenie i kłącza kilku gatunków są wykorzystywane w medycynie jako środek tonizujący.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-16] (ang.).
  3. a b c Aralia L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-07-04].
  4. Genus Aralia L.. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2021-07-04].
  5. a b c Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.