Argumentum ad verecundiam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Argumentum ad verecundiam (łac. „argument do nieśmiałości”) – pozamerytoryczny sposób argumentowania polegający na powoływaniu się na jakiś autorytet, którego druga strona nie uznaje lub z którym nie zgadza się w danej kwestii, ale nie śmie go zakwestionować wskutek skrępowania poczuciem szacunku lub obawą narażenia się na zarzut zarozumiałości.

Jeden z błędów poznawczych, znany także jako efekt autorytetu. Wedgług Dr. Michaela C. LaBossierea[1] przyjmuje on następującą formę:

  1. Osoba A jest (deklaruje się, że jest) autorytetem w kwestii S.
  2. Osoba A stawia twierdzenie C na temat S.
  3. Zatem C jest prawdą.

Błąd ten jest popełniany w przypadku, gdy osoba przywoływana jako autorytet w temacie, faktycznie nim nie jest. Bardziej formalnie, jeśli osoba A nie ma kwalifikacji, do stawiania rzetelnych twierdzeń w temacie S, warunek do uznania C za prawdziwe nie będzie spełniony.

Przykłady[edytuj]

  • W dyskusji na tematy naukowe jedna strona powołuje się na autorytet papieża i/lub Pisma Świętego, a adwersarz obawia się zanegować powszechnie akceptowane autorytety.
  • Ipse dixit (łac. „on sam powiedział”[2]) – stwierdzenie używane przez zwolenników Arystotelesa na uzasadnienie swoich nauk, wcześniej stosowane (w wersji greckiej: autos epha) przez uczniów Pitagorasa[3].
  • Eksperyment Milgramaeksperyment psychologiczny, wykorzystujący inklinacje do nieanalizowana słuszności decyzji podejmowanych przez autorytet, żeby nakłonić badanych do świadomego zadawania cierpienia i stwarzania zagrożenia zdrowia innych.[4]

Przypisy

  1. Michael LaBossiere. 42 Fallacies. , 1995 (ang.). 
  2. Czesław Longin Jędraszko: Łacina na co dzień. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1997, s. 171. ISBN 83-10-10075-2.
  3. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych
  4. Jerry Burger. Replicating Milgram: Would People Still Obey Today?. „American Psychologist”, Styczeń 2009 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  • Tadeusz Kwiatkowski: Logika ogólna. Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998.
  • Narcyz Łubnicki: Nauka poprawnego myślenia. „Biblioteka Problemów”, PWN, Warszawa 1963.
  • Witold Marciszewski [red.]: Mała encyklopedia logiki. Ossolineum, 1988.
  • Teresa Hołówka: Kultura logiczna w przykładach, PWN, Warszawa 2005.
  • Kamila Drozd: Reguła autorytetu.