Ałykuł Osmonow
![]() Portret poety na banknocie 200 som | |
Data urodzenia |
21 marca 1915 |
---|---|
Data śmierci |
12 grudnia 1950 |
Zawód, zajęcie |
poeta |
Ałykuł Osmonow (ur. 21 marca 1915, zm. 12 grudnia 1950) – kirgiski poeta.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Osmonow urodził się w Kaptal-Aryk w rejonie Panfiłow w Kirgistanie. Był sierotą i wychowywał się w sierocińcu w Biszkeku, a potem w Tokmoku. W 1929 roku rozpoczął studia w szkole pedagogicznej w Biszkeku. Po ich ukończeniu w 1933 roku rozpoczął karierę dziennikarską, pracując dla kilku gazet kirgiskich. W 1938 roku został członkiem Związku Pisarzy, a w latach 1939–1940 pełnił funkcję sekretarza naczelnego Kirgiskiego Związku Pisarzy[1].
W 1930 roku opublikował swój pierwszy wiersz, a w 1935 roku pierwszy tomik. Opublikował około 500 wierszy[2]. Przetłumaczył między innymi na język kirgiski Rycerza w tygrysiej skórze Szoty Rustaweliego, szekspirowskiego Otella oraz Eugeniusza Oniegina Puszkina[3].
Zmarł na gruźlicę w Biszkeku w 1950 roku, w wieku 35 lat. Został pochowany na cmentarzu Ała Archa w Biszeku[4]. Jego utwory były tłumaczone na język rosyjski i estoński[5]. W 2015 roku przetłumaczono je na język turecki i w Ankarze ukazał się tomik jego wierszy[6].
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- 31.01.1939 Order „Znak Honoru”[2]
- 1950 Nagroda Państwowa ZSRR
- 1967 pośmiertnie Nagroda Leninowska
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]- 8 marca 2012 roku odbyła się premiera pełnometrażowego filmu Miezgił żana Ałykuł Ajdaja Czotujewoja[7].
- 1 kwietnia 2015 roku Biblioteka Narodowa Republiki Kirgiskiej zostało nadane imię Ałykuła Osmonowa[8] z okazji 100. rocznicy urodzin poety[9].
- W październiku 2015 roku w budynku biblioteki narodowej republiki kirgiskiej zostało otwarte muzeum Osmonowa[10].
- W 1986 roku Związek Pisarzy Kirgistanu ustanowił nagrodę literacką im. A. Ałykuła Osmonowa[11].
- Muzeum Ałykuła Osmonowa we wsi Kaptal-Aryk[12].
- w 2000 roku powstało Dom-Muzeum Ałykuła Osmonowa w Biszkeku[13].
- Gimnazjum im. Osmonowa w Czołpon-Ata[14].
- Jego portret i fragment jego poezji znajdują się na kirgiskim banknocie 200 som[15].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ В городе Токмок состоялось открытие музея Алыкула Осмонова (фото) – Новости Кыргызстана [online], www.for.kg [dostęp 2020-11-18] .
- ↑ a b Каныкей МАНАСОВА , В Национальной библиотеке отметили столетие со дня рождения кыргызского поэта Алыкула Осмонова [online], 24.kg, 20 marca 2015 [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ В следующем году Кыргызстан отметит 100 лет со дня рождения Алыкула Осмонова – VESTI.KG – Новости Кыргызстана [online], vesti.kg [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ Заброшенные и забытые: Неухоженные могилы знаменитых людей на Ала-Арчинском кладбище [online], ELGEZIT, 18 czerwca 2019 [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ В Москве почтут память кыргызского поэта Алыкула Осмонова [online], Центр геополитических исследований „Берлек-Единство” [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ Вышла в свет книга стихов Алыкула Осмонова на турецком языке [online], Радио Азаттык (Кыргызская служба Радио Свободная Европа/Радио Свобода) [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ Алыкул Осмонов [online], Bizdin.kg [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ Музей имени Алыкула Осмонова [online] [dostęp 2020-11-18] .
- ↑ В Кыргызстане отметят столетие поэта и драматурга Алыкула Осмонова [online], Вечерний Бишкек [dostęp 2020-11-18] .
- ↑ В КР откроют музей имени Алыкула Осмонова [online], Радио Азаттык (Кыргызская служба Радио Свободная Европа/Радио Свобода) [dostęp 2020-11-18] (ros.).
- ↑ Алыкул Осмонов энкцилопедиясы [online] [dostęp 2020-11-18] .
- ↑ Вице-премьер ознакомилась с социальными объектами области / Чуйские известия [online], chyi.ru [dostęp 2020-11-18] .
- ↑ Айдай Иргебаева , Дом-музей поэта Алыкула Осмонова может исчезнуть [online], KLOOP.KG – Новости Кыргызстана, 24 maja 2017 [dostęp 2020-11-17] (ros.).
- ↑ Гимназия им.А.Осмонова [online], www.osmonov.info [dostęp 2020-11-17] .
- ↑ Александра Титова , Нацбанк Кыргызстана вводит в оборот новые купюры [online], KLOOP.KG – Новости Кыргызстана, 2017 [dostęp 2020-11-17] (ros.).