Bronisław Radziszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bronisław Radziszewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 listopada 1838
Warszawa
Data i miejsce śmierci 11 marca 1914
Lwów
Zawód, zajęcie chemik

Bronisław Leonard Radziszewski (ur. 6 listopada 1838 w Warszawie, zm. 11 marca 1914 we Lwowie) – polski chemik, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego.

Jest autorem ponad 200 prac z dziedziny chemii organicznej, zwłaszcza związków aromatycznych. Stworzył we Lwowie pierwszą nowoczesną pracownię chemiczną, która stała się zarazem warsztatem w kraju do samodzielnych badań naukowych .

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W 1855 ukończył gimnazjum w Warszawie, po czym podjął studia przyrodnicze na uniwersytecie w Moskwie (1855-1861). Od października 1862 do czerwca 1863 był nauczycielem przyrody w III Gimnazjum w Warszawie.

Po upadku powstania wyjechał do Belgii, gdzie w latach 1864-1867 studiował chemię w Gandawie. Doktoryzował się w 1867, po czym przez trzy lata był asystentem chemii na uniwersytecie w Louvain.

Udział w Powstaniu Styczniowym[edytuj | edytuj kod]

Brał aktywny udział w powstaniu styczniowym - jako:

  • pomocnik sekretarza stanu Rządu Narodowego Józefa Kajetana Janowskiego
  • komisarz rządowy i pełnomocny w woj. augustowskim (pod pseudonimem: Ignacy Czyński)

Kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1870 zamieszkał w Krakowie, gdzie był zastępcą profesora chemii w Instytucie Technicznym i nauczycielem w Szkole Realnej.

W czerwcu 1872 uzyskał nominację na profesora chemii ogólnej i farmaceutycznej Uniwersytetu Lwowskiego. Był pierwszym profesorem chemii ULw, który wykładał ten przedmiot po polsku. Był także kierownikiem Katedry i Studium Farmaceutycznego oraz dyrektorem Instytutu Chemicznego. W 1874 został profesorem zwyczajnym, w roku akademickim 1879-1880 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego, a w 1882-1883 rektora ULw.

Aktywność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Był bardzo aktywny w życiu społecznym. W latach 1874-1903 był radnym miasta Lwowa. Jako rektor zasiadał w Sejmie Krajowym. W 1873 wraz z Feliksem Kreutzem i Julianem Niedźwiedzkim założył Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika[1], którego był członkiem zarządu, a w latach 1877-1878 i 1890-1891 przewodniczącym. W założonym przez siebie czasopiśmie Kosmos opublikował w latach 1876-1913 135 artykułów. Był członkiem Akademii Umiejętności (od 1874 członkiem korespondentem, od 1881 członkiem czynnym), członkiem Akademii Nauk w Pradze, członkiem Galicyjskiego Towarzystwa Aptekarskiego, Towarzystwa Chemików Czeskich w Pradze, Krajowej Rady Górniczej, komisji egzaminacyjnej dla nauczycieli szkół średnich. W 1897 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Lwowa oraz Medal miasta Lwowa[2].

Dla uczczenia zasług pochowany na koszt miasta na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Eugeniusz Romer, 1875-1899. Dwudziestopięciolecie Polskiego Towarzystwa imienia Kopernika, "Kosmos" 1900, R. 25, s. 268
  2. Dyplom i medal złoty dla Pana Prezydenta R. P.. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 206 z 9 września 1936. 
  3. Ś.p. Bronisław Radziszewski Kurier Lwowski 1914 nr 97 s. 3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]