Brunatny Dom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brunatny Dom
Brunatny Dom na zdjęciu z 1935 roku
Brunatny Dom na zdjęciu z 1935 roku
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Bawaria
Miejscowość Monachium
Ukończenie budowy 1828
Zniszczono 1947
Położenie na mapie Monachium
Mapa lokalizacyjna Monachium
Brunatny Dom
Brunatny Dom
Położenie na mapie Bawarii
Mapa lokalizacyjna Bawarii
Brunatny Dom
Brunatny Dom
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Brunatny Dom
Brunatny Dom
Ziemia48°08′43″N 11°34′03″E/48,145278 11,567500

Brunatny Dom (niem. Braunes Haus) – nazwa centrali partyjnej NSDAP, mieszczącej się przy ulicy Briennerstraße 45 w Monachium; kierownictwo partii miało tam swoją siedzibę w latach 1930–1945. Nazwę swoją budynek zawdzięczał kolorom mundurów funkcjonariuszy NSDAP.

Pałac neoklasycystyczny[edytuj]

Budynek, który zasłynął później jako Brunatny Dom, został zaprojektowany przez Jean-Baptiste Metiviera i wybudowany w 1828 roku. Wielokrotnie zmieniał właścicieli. Pierwszym był baron Carl von Lotzbeck. W 1838 roku nabył go markiz Fabio Pallavicini Chargé d’affaires Królestwa Sardynii w bawarskim sądzie. Od 1861 roku należał do Królestwa Włoch i prawdopodobnie był rezydencją włoskiej ambasady. W 1866 roku pałac był własnością fotografa sądowego Josepha Alberta, a następnie – od roku 1876 – należał do angielskiego kupca Richarda Barlowa. Zyskał wtedy miano Palais Barlow. Pałac odziedziczył syn kupca – Willy Barlow. Nieruchomość trafiła ostatecznie w ręce Narodowo-Socjalistycznej Partii Robotników 26 maja[1] 1930 roku. Została sprzedana partii przez wdowę – Elżbietę Barlow za 805 864 marek w złocie.

Centrala NSDAP[edytuj]

Inauguracja Brunatnego Domu, 1930

Założeniem niemieckiej partii nazistowskiej było posiadanie siedziby w Monachium. Wraz ze wzrostem znaczenia NSDAP i rozrostem jej struktur dotychczasowa centrala partii, mieszcząca się przy ulicy Schellingstraße, okazała się zbyt mała. Kierownictwo partii zdecydowało się na zakup nowej siedziby w postaci Palais Barlow. Zakup rezydencji nie był jednak sprawą przypadku czy okazji. Ponieważ Adolf Hitler uważał siebie za mecenasa kultury, odrzucony został przez niego wcześniejszy pomysł wybudowania nowej siedziby NSDAP w formie wieżowca. Zdaniem Hitlera sama siedziba powinna być „kulturowym dokumentem” partii nazistowskiej. Hitler był z tego zakupu bardzo zadowolony i osobiście poświęcił się nadzorowaniu adaptacji wnętrza budynku na nowe cele. Przebudowa budynku rozpoczęła się jesienią 1930 roku, a kierował nią architekt wnętrz Paul Ludwig Troost. Dom otwarto 1 stycznia 1931. Okoliczni mieszkańcy skarżyli się jednak na obniżenie wartości ich nieruchomości. Przyczyną był gwałtowny wzrost ruchu samochodowego na Briennerstraße, generowany przez członków i delegatów partii. Na temat zakupu prasa również wypowiadała się niepochlebnie – zakup wyśmiewany był jako jak urojenia wielkości i nawiązywała do projektów budowlanych Ludwika I.

W roku 1933 Troost był również odpowiedzialny za projekt dzielnicy partii.

W czasie II wojny światowej budynek został poważnie uszkodzony. W 1947 roku jego szczątki zostały wyburzone. Od 2005 roku planowane jest w jego miejscu Centrum Dokumentacji i Edukacji o Historii Narodowego Socjalizmu[2].

Przypisy

  1. spotyka się też datę 5 lipca
  2. Centrum Dokumentacji i Edukacji o Historii Narodowego Socjalizmu (ang. • niem.) [dostęp 2012-04-13]

Bibliografia[edytuj]