Ludwik I Wittelsbach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludwik I Wittelsbach
Ludwig, von Gottes gnaden König von Bayern, Pfalzgraf bei Rhein, Herzog von Bayern, Franken, und in Schwaben./Ludwik, z łaski Bożej król Bawarii, hrabia palatyn Renu, książę Bawarii, Frankonii i w Szwabii
Ilustracja
ilustracja herbu
król Bawarii
Okres od 13 października 1825
do 20 marca 1848
Poprzednik Maksymilian I Józef Wittelsbach
Następca Maksymilian II Wittelsbach
Dane biograficzne
Dynastia Wittelsbachowie
Data i miejsce urodzenia 25 sierpnia 1786
Strasburg
Data i miejsce śmierci 29 lutego 1868
Nicea
Ojciec Maksymilian I Józef Wittelsbach
Matka Augusta Wilhelmina Hessen-Darmstadt
Żona Teresa Wettyn
Odznaczenia
Order św. Huberta (Bawaria) Order św. Jerzego (Bawaria) Order Maksymiliana Józefa (Bawaria) Order Zasługi Korony Bawarskiej Order Zasługi św. Michała (Bawaria) Order Ludwika (Bawaria) Order Słonia (Dania) Order Ernestyński (Saksonia) Order Wierności (Badenia) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Złotego Runa (Austria) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej Order Orła Czarnego (Prusy) Order Korony Rucianej (Saksonia)
Herb królewski Bawarii

Ludwik I Wittelsbach (ur. 25 sierpnia 1786 w Strasburgu, zm. 29 lutego 1868 w Nicei) – król Bawarii w latach 1825–1848.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ludwik I był synem Maksymiliana I i jego pierwszej żony, Augusty. W 1810 ożenił się z Teresą von Sachsen-Hildburghausen (1792–1854). Z okazji ich wesela odbył się pierwszy Oktoberfest (festiwal piwa).

Ludwik nie przyjął do wiadomości przymierza zawartego między jego ojcem a cesarzem Napoleonem I, ale mimo swojej niechęci do Francuzów, musiał poprowadzić bawarskie oddziały, które dołączyły do Napoleona. W 1817 Ludwik wziął udział w obaleniu premiera, hrabiego Maxa Josefa von Montgelas.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Ludwik I wstąpił na bawarski tron po śmierci swego ojca w 1825, i już od pierwszych dni swego panowania dał się poznać jako wielki patron sztuk (mówił o sobie: Sztuka monachijska to ja!). Monachium zostało stolicą nowo utworzonego w 1806 Królestwa Bawarii. Z inicjatywy Ludwika I, pod kierunkiem Leo von Klenzego, dokonano przebudowy Monachium, nadając mu klasycystyczne oblicze. W 1826 Ludwik przeniósł do tego miasta z Landshut Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana. Król był miłośnikiem kultury antycznej i włoskiego renesansu – sprowadził architektów, rzeźbiarzy i malarzy. Zlecił budowę nowej siedziby dla Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana, Starej Pinakoteki, Gliptoteki, monumentalnej bramy-pomnika Propylejów, Dzielnicy Muzeów (Kunstareal), Portyku Marszałków (Feldherrnhalle), łuku triumfalnego Brama Zwycięstwa (Siegestor), placu Königsplatz, Ludwigstraße (reprezentacyjnej ulicy)[1], Ruhmeshalle z gigantycznym posągiem Bavarii[2].

W czasie swojego panowania również rozkazał wybudować Walhallę pod Ratyzboną. Jednocześnie król mocno wspierał uprzemysłowienie Bawarii. Zainicjował budowę Kanału Ludwika między Dunajem a Menem, a w 1835 zbudował pierwszą w całych Niemczech linię kolejową (Ludwigseisenbahn), która w Bawarii połączyła miasta Fürth i Norymbergę.

Ludwik był również wielkim entuzjastą wszystkiego, co było związane ze średniowieczem w Niemczech. Kazał otworzyć kilka zamkniętych klasztorów. Zreorganizował administracyjny podział Bawarii na regiony – w 1837 wprowadził ich stare nazwy: Górna Bawaria, Dolna Bawaria, Frankonia, Szwabia, Górny Palatynat i Palatynat. Zmienił swój tytuł królewski na Ludwik I, król Bawarii, książę Frankonii, książę Szwabii i hrabia Palatynatu Reńskiego. Jego potomkowie zostawili te tytuły.

Ludwik wspierał grecką walkę o uzyskanie niepodległości; w 1832 jego syn, Otto, został wybrany na króla Grecji. Po rewolucji lipcowej we Francji (1830) polityka Ludwika, kiedyś liberalna, stała się bardziej i bardziej represyjna. W 1832 na Hambacher Fest poddani Ludwika pokazali po raz pierwszy swoje rosnące niezadowolenie z powodu wysokich podatków i cenzury. Ludwik z dnia na dzień stawał się coraz bardziej niepopularny. W związku z Wiosną Ludów (1848) oraz fatalnymi nastrojami społecznymi Ludwik I abdykował 20 marca 1848 na rzecz swojego syna, Maksymiliana II.

Nastroje społeczne związane były również z prywatnym życiem króla, który wciąż otwarcie romansował z kolejnymi kobietami różnej narodowości. Jego ostatnim skandalizującym romansem był związek z tancerką Lolą Montez. Zmarł we Francji.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bawarskie
Zagraniczne

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

Christian II Wittelsbach
(1637–1717)
∞1667
Katarzyna Agata Rappoltstein
(1648–1683)

Ludwik Nassau-Saarbrücken
(1663–1713)
∞1699
Filipina Hohenlohe-Langenburg
(1679–1751)

Teodor Wittelsbach
(1659–1732)
∞1692
Maria Hessen-Rotenburg-Rheinfels
(1675–1720)

książę-elektor
Karol III Filip Wittelsbach
(1661–1742)
∞1688
Ludwika Karolina Radziwiłł
(1667–1695)

landgraf Hesji-Darmstadt
Ernest Ludwik
(1667–1739)
∞1687
Dorota Charlotta Hohenzollern
(1661–1705)

Jan Reinhard III. Hanau
(1665–1736)
∞1699
Dorota Fryderyka Hohenzollern
(1676–1731)

Jan Karol Leiningen-Dagsburg
(1662–1698)
∞1685
Joanna Magdalena Hanau-Lichtenberg
(1660–1715)

Ludwik Solms-Rödelheim

Charlotta Sibylla Ahlefeld

Pradziadkowie

Christian III Wittelsbach
(1674–1735)
∞1719
Karolina Nassau-Saarbrücken
(1704–1774)

Józef Karol Wittelsbach
(1694–1729)
∞1717
Elżbieta Augusta Wittelsbach
(1693–1728)

landgraf Hesji-Darmstadt
Ludwik VIII
(1691–1768)
∞1717
Charlotta Hanau-Lichtenberg
(1700–1726)

Christian Leiningen-Dagsburg
(1695–1766)
∞1726
Katarzyna Polyxena Solms-Rödelheim
(1702–1765)

Dziadkowie

Fryderyk Michał Wittelsbach
(1724–1767)
∞1746
Maria Franciszka Wittelsbach
(1724–1794)

Jerzy Wilhelm Hessen-Darmstadt
(1722–1782)
∞1748
Maria Leiningen-Dagsburg-Falkenburg
(1729–1818)

Rodzice

król Bawarii
Maksymilian I Józef Wittelsbach
(1756–1825)
∞1785
Augusta Wilhelmina Hessen-Darmstadt
(1765–1796)

Ludwik I Wittelsbach (1786–1868), król Bawarii

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zielony Przewodnik Michelin Monachium i Bawaria – Udane Wakacje, wyd. 2015, s. 42, 44, 61, 70.
  2. Zielony Przewodnik Michelin Monachium i Bawaria – Udane Wakacje, wyd. 2015, s. 85.
  3. a b c d e Georg Schreiber: Die Bayerischen Orden und Ehrenzeichen. Monako: Prestel-Verlag, 1964
  4. a b c d e f g h i j k l m n Johann Heinrich Friedrich Berlien: Der Elephanten-Orden und seine Ritter. Kopenhaga: Berlingschen Officin, 1846, s. 159-160
  5. Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt. Lipsk, 1893, s. 24
  6. Hellenic Orders and Decorations. Order of the Redeemer, presidency.gr
  7. Per Nordenvall: Kungliga Serafimerorden 1748-1998. Sztokholm: Kungl. Maj:ts orden, 1998

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Volker Schmidtchen: „Król i kurtyzana” [w:] Hekate: Zdrajcy Skandale Procesy. Historie niezwykłych ludzi, pod red. Hansa-Christiana Hufa, Videograf II, Katowice 1999. (wyd. I), s. 10–55
  • Barbara Ciciora: Nauczyciele Matejki, Grottgera, Gierymskich. Monachijskie malarstwo historyczne XIX wieku. Wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie marzec–czerwiec 2007, Kraków 2007. ​ISBN 978-83-89424-76-1