Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Троїцька надбрамна церква
Distinctive emblem for cultural property.svg 80-382-0286
cerkiew
Ilustracja
Państwo  Ukraina
Miasto wydzielone  Kijów
Miejscowość COA of Kyiv Kurovskyi.svg Kijów
Wyznanie prawosławne
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego
Eparchia kijowska
Wezwanie Świętej Trójcy
Wspomnienie liturgiczne Święto Trójcy Świętej
(niedziela Pięćdziesiątnicy)
Położenie na mapie Kijowa
Mapa lokalizacyjna Kijowa
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa lokalizacyjna Kijowa i obwodu kijowskiego
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy
Ziemia50°26′05,2″N 30°33′18,3″E/50,434778 30,555083

Nadbramna cerkiew Świętej Trójcy, nadbramna cerkiew Troicka (ukr. Троїцька надбрамна церква) – jedna z cerkwi wchodzących w skład kompleksu Ławry Peczerskiej, położona bezpośrednio nad główną bramą kompleksu. Została wybudowana w stylu staroruskim w latach 1106–1108, następnie przebudowana w epoce baroku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fundatorem cerkwi był Światosław II, książę czernihowski, który w listopadzie 1106 porzucił swój dotychczasowy status społeczny i został mnichem. On również sfinansował klasztorny szpital Świętej Trójcy[1]. Po ataku Mongołów na Kijów w 1240 i zniszczeniu głównej cerkwi kompleksu klasztornego cerkiew Św. Trójcy przejęła jej funkcje[1]. W 1631 Petro Mohyła założył przy cerkwi szkołę, która w 1658 miała stać się Akademią Mohylańską. U schyłku XVII wieku cerkiew została odnowiona i przebudowana w stylu baroku kozackiego sumptem hetmana Iwana Mazepy.

W latach 1900–1901 przeprowadzona została pierwsza poważna konserwacja fresków rozmieszczonych na murach zewnętrznych świątyni oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Z kolei w latach 1957–1958 na terenie obiektu miały miejsce prace konserwatorskie, w czasie których uzupełnione zostały zniszczone freski oraz złocenia kopuł cerkiewnych.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew położona jest bezpośrednio nad Świętymi Wrotami. Jej usytuowanie wskazuje zarówno na planowaną funkcję sakralną, jak i ewentualną funkcję obronną. Wejście do cerkwi prowadzi przez zewnętrzne schody. Obiekt jest trójnawowy.

Fasada obiektu łączy elementy staroruskie i barokowe. Do tej pierwszej grupy należy charakterystyczny portal otaczający Święte Wrota oraz osiem figuralnych fresków położonych w kolumnach między wąskimi, prostokątnymi oknami. Z kolei elementem barokowym są położone na fasadzie sztukaterie oraz górująca nad całością złota kopuła (dobudowana w XVII wieku). Również w epoce baroku elewacja obiektu została pomalowana na kolor jasnobłękitny. W czasie tej samej przebudowy na przełomie XVII i XVIII wieku wykonano większość fresków zdobiących wnętrze cerkwi, między innymi scenę wygnania kupców ze świątyni, wizerunek Chrystusa oraz zespół scen opartych na folklorze ukraińskim. Także sceny typowo biblijne pozostają pod wyraźnym wpływem ludowym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Petro Vlasenko: «Троицкая Надвратная церковь» (ros.). W: Monuments of architecture of Ukrainian SSR [on-line].