Chrzan japoński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chrzan japoński
Chrzan japoński: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj Eutrema
Gatunek chrzan japoński
Nazwa systematyczna
Eutrema japonica (Miq.) Koidz.
Fl. symb. orient.-asiat. 22. 1930
Wasabia japonica

Chrzan japoński, wasabia japońska, wasabi (Eutrema japonica) – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Rodzimy obszar jego występowania to Sachalin, Japonia (wyspy Hokkaido, Honsiu, Kiusiu), Korea i Tajwan[2]. Jest uprawiany w Japonii, w Korei i na Tajwanie[2].

Nazewnictwo[edytuj]

Ma wiele nazw naukowych (synonimy)[2]:

  • Cochlearia wasabi Siebold, nom. nud.,
  • Eutrema wasabi Maxim.,
  • Lunaria japonica Miq., Wasabia japonica (Miq.) Matsum.,
  • Wasabia pungens Matsum.,
  • Wasabia wasabi (Maxim.) Makino.

Morfologia[edytuj]

Bylina o masywnym pełzającym kłączu, z którego wyrastają okrągławo nerkowate, długoogonkowe liście. Posiada drobne, białe, niedekoracyjne kwiaty, po przekwitnięciu zawiązujące się w owoce typu łuszczyny z okrągłymi nasionami w środku.

Zastosowanie[edytuj]

  • Roślina lecznicza
    • Surowiec: kłącze, korzeń. Zawartość: m.in. glikozydy, prowitamina A, witaminy z grupy B, witamina C, sole mineralne (najwięcej siarki).
    • Działanie i zastosowanie: przejawia działanie grzybobójcze, bakteriobójcze oraz niewielkie moczopędne, pobudza wydzielanie soków trawiennych, zaleca się w niestrawności, zatruciu rybami, w niedokwaśności, a nawet bezsoczności, zewnętrznie w okładach łagodzących dolegliwości reumatyczne, nerwobóle i mięśniobóle.
  • Sztuka kulinarna: wasabia ma przede wszystkim zastosowanie kulinarne: utarty świeży korzeń może być użyty tak samo jak zwykły chrzan. Jest jednak od niego dużo ostrzejszy i bardziej piekący, w smaku bardzo podobny, ale z lekką nutką goryczy. W Polsce świeży niedostępny w sklepach, często używa się proszku o nazwie "wasabi", w którego składzie nie występuje chrzan japoński, a jedynie chrzan pospolity i gorczyca oraz barwniki. Występuje też w tubce, w postaci pasty gotowej do użytku, zawierającej do kilku procent oryginalnej rośliny. Wasabi jest niezbędny do przygotowania sushi i sashimi. Należy jednak bardzo uważać podczas dawkowania z powodu smaku wielokrotnie ostrzejszego od tradycyjnego chrzanu ze słoika. Pasta wasabi ma moc porównywalną ze świeżo startym chrzanem tradycyjnym[potrzebny przypis]. Za ostry smak wasabi odpowiadają izotiocyjaniany, głównie sanigryna. Związki te powstają z glukozynolanów, stale obecnych w komórkach lecz nie wykazujących aktywności biologicznej. Uszkodzenie tkanek prowadzi do ich przekształcenia w izotiocyjaniany. Synteza jest dwuetapowa, najpierw powstaje niestabilny aglikon. Ta reakcja katalizowane jest przez enzym – mirozynazę. W drugim etapie, przy neutralnym pH, aglikon rozpada się do izotiocyjanianu[3].
Wasabi ścierane na metalowej tarce oroshigane

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  2. a b c Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-15].
  3. J. A. Depree, T. M. Howard, G. P. Savage. Flavour and pharmaceutical properties of the volatile sulphur compounds of Wasabi (Wasabia japonica). „Food Research International”. 31 (5), s. 329–337, 1998. DOI: 10.1016/S0963-9969(98)00105-7. ISSN 09639969 (ang.).