Cmentarz mennonicki w Szaleńcu
![]() | |
Nagrobki na cmentarzu mennonickim w Szaleńcu | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Typ cmentarza |
wyznaniowy |
Wyznanie | |
Położenie na mapie gminy Stare Pole ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu malborskiego ![]() | |
![]() |
Cmentarz mennonicki w Szaleńcu – zabytkowa nekropolia mennonicka z końca XVIII w. w miejscowości Szaleniec (niem. Thörichthof) w gminie Stare Pole w powiecie malborskim. Jest położona po wschodniej stronie drogi z Rozgartu do Starego Pola[2].
W XVIII wieku Bogusław Denhoff wydzierżawił tę miejscowość mennonitom. Cmentarz mennonicki powstał prawdopodobnie w XVIII w. albo na przełomie XVIII i XIX wieku. Pochówki odbywały się tutaj jeszcze w okresie międzywojennym. Najstarszy nagrobek pochodzi z 1806, a najpóźniejszy z 1914[2].
W opisie cmentarza dokonanym przez Teofilę Lebiedź-Gruda czytamy: „Mennonici nie stworzyli odrębnego typu rzeźby sepulklarnej, zachowane stele są dość typowe, mają formę wolnostojących płyt o wymiarach ok. 2,0 x 0,8 m, ustawionych bezpośrednio na cokołach, w zwieńczeniu znajdują się tympanony (trójkątne, zamknięte łukiem lub linią falistą), w centralnej części tablica z inskrypcją, na zewnętrznych ścianach często wierszowana sentencja lub biblijny werset. Występują ornamenty zdobnicze czysto dekoracyjne (motywy antyczne, akant, meander, rozety, wić roślinna, girlandy) lub symboliczne (skrzyżowane gałązki palm – zwycięstwo nad śmiercią, wieniec laurowy – symbol zwycięstwa i chwały, skrzyżowane gałązki dębu – trwanie w wierze).”[2]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 4 [dostęp 2023-03-29] .
- ↑ a b c Cmentarz mennonicki Szaleniec. zabytek.pl, 28 października 2014. [dostęp 2019-09-08].