Cmentarz prawosławny przy ulicy Ogrodowej w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz prawosławny przy ulicy Ogrodowej w Łodzi
Obiekt zabytkowy nr rej. A/275 z 16.09.1980
Ilustracja
Mauzoleum Gojżewskich
Nazwa pełna Cmentarz prawosławny pw. Św. Aleksandra Newskiego przy ulicy Ogrodowej
Poprzednie nazwy Cmentarz prawosławny pw. Św. Aleksego Metropolity przy ulicy Ogrodowej
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Miejscowość POL Łódź COA.svg Łódź
Adres ul. Ogrodowa 43
Typ cmentarza wyznaniowy (dawniej wojskowy)
Wyznanie prawosławne
Stan cmentarza czynny
Powierzchnia cmentarza 0,9 ha
Data otwarcia 1855
Zarządca Parafia św. Aleksandra Newskiego w Łodzi
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Stary Cmentarz Prawosławny w Łodzi
Stary Cmentarz Prawosławny w Łodzi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary Cmentarz Prawosławny w Łodzi
Stary Cmentarz Prawosławny w Łodzi
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Stary Cmentarz Prawosławny w Łodzi
Stary Cmentarz Prawosławny w Łodzi
Ziemia51°46′38″N 19°26′06″E/51,777222 19,435000
Grób Wiktora Kaniszczewa

Cmentarz prawosławny pw. Św. Aleksandra przy ulicy Ogrodowej w Łodzi – najstarszy cmentarz prawosławny na terenie Łodzi, będący najmniejszą częścią kompleksu Starego Cmentarza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz został założony w 1855. Początkowo miał powierzchnię 0,7 ha i chowano na nim jedynie wojskowych i policjantów. W kolejnych latach udostępniono go również cywilnym. W 1886 na cmentarzu wybudowano kaplicę cmentarną pw. Św. Aleksego. W 1988 cmentarz powiększono o kolejne 0,2 ha. Od 1970[1] na cmentarzu odbywają się również pogrzeby katolickie. Było to spowodowane brakiem chętnych na puste miejsca po opuszczeniu Łodzi przez większość Rosjan po 1918 r. oraz złą kondycją finansową parafii prawosławnej.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Kaplice[edytuj | edytuj kod]

Mauzolea[edytuj | edytuj kod]

  • Mauzoleum Gojżewskich – neobizantyjski grobowiec Konstantija Aleksandrowicza Gojżewskiego,
  • Mauzoleum nieznanej rodziny – bizantyjski grobowiec nieznanej rodziny z czerwonej cegły przykryty cebulastą kopułą wybudowany w latach 1890–1900 według projektu nieznanego autora. Odremontowany w latach 1997–1998, w tym odtworzono gwiazdy na wewnętrznej stronie kopuły.

Inne zabytkowe pomniki[edytuj | edytuj kod]

  • Grób Wiktora Kaniszczewa – pomnik z 1895[2] w formie baldachimu (wojskowego namiotu) z brunatnoczerwonego i białego marmuru
  • Grób Władimira Lieontowskiego – nagrobek przypisywany Wacławowi Konopce. Ma kształt trójdzielnej ściany, która ozdobiona jest gałązką róży
  • Grób Wasilija Kowaliewa – nagrobek z szarego piaskowca, z płasko-rzeźbionymi gałązkami cierniowymi
  • Grób Siergieja Wnukowa – nagrobek w formie pionowej płyty zwieńczony prawosławnym krzyżem
  • Grób braci Kriukow – jeden ze starszych nagrobków na cmentarzu
  • Grób Jekatieriny Swincowej – kamienny nagrobek w formie krzyża, po którym pnie się bluszcz
  • Grób NN – najstarszy zachowany nagrobek z 1884 z zatartymi już inskrypcjami
  • Zbiorowa mogiła dziewięciu żołnierzy z 40. Koływańskiego Pułku Piechoty – nagrobek z czerwonego kamienia z rosyjską inskrypcją: Wieczna pamięć wam wierni obrońcy cara i ojczyzny, z honorem wypełnialiście dług przysięgi. Od oficerów 40. Koływańskiego Pułku Piechoty
  • Zbiorowa mogiła żołnierzy rosyjskich – nagrobek w formie pięciu kamiennych i dwóch drewnianych krzyży prawosławnych

Niektóre znane osoby pochowane na części prawosławnej Starego Cmentarza[edytuj | edytuj kod]

  • Konstantij Aleksandrowicz Gojżewski (zm. 1905) – komisarz policji,
  • Wiktor Michajłowicz Kaniszczew (1864 – 1895) – porucznik 37. Jekaterynburskiego Pułku Piechoty,
  • Anatolij Kostecki (zm. 1908) – policjant,
  • Wasilij Wasiliewicz Kowaliew (1900 – 15 sierpnia 1922) – marynarz Polskiej Marynarki Wojennej, jedna z ofiar katastrofy lotniczej w Pucku
  • Włodzimierz Krzyżanowski (1875 – 1931) – malarz, nauczyciel,
  • Ija Lazari-Pawłowska (1921 – 1994) – profesor , twórczyni Katedry Etyki,
  • Władimir Lieontowski – inżynier,
  • Geza Rozmus (1898 – 1980) – malarz, pedagog,
  • Jerzy Samujłło-Sulima (1931 – 1981) – architekt, doktor habilitowany, założyciel Instytutu Architektury i Urbanistyki ,
  • Noemi Wajnkrans-Szac (1919 – 1945) – więźniarka nr 23225P nieznanego obozu koncentracyjnego, pochodzenia żydowskiego,
  • Karol Wyrwicz-Wichrowski (1897 – 1943) – aktor i reżyser,

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Piąstka: W cieniu alei cmentarnych. Łódź: Towarzystwo Przyjaciół Łodzi, 1990, s. 183.
  2. Anna Lewkowska, Wojciech Walczak: Województwo łódzkie. Warszawa: Ośrodek ochrony zabytkowego krajobrazu, 1996, s. 41-42, seria: Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce. ISBN 83-85548-49-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Piąstka: W cieniu alei cmentarnych. Łódź: Towarzystwo Przyjaciół Łodzi, 1990, s. 182-189.
  2. Joanna Podolska. Cmentarz Stary i inne łódzkie nekropolie. „Gazeta Wyborcza”, s. 8-9, 2004-10-28. Łódź (pol.). 
  3. Ryszard Bonisławski, Joanna Podolska. Spacerownik Cmentarz Stary przy ulicy Ogrodowej. „Gazeta Wyborcza”, s. 11, 2007-10-27. Łódź (pol.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]