CoCom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

COCOM – funkcjonujący w czasach zimnej wojny (od 1949) Komitet Koordynacyjny Wielostronnej Kontroli Eksportu (ang. Coordinating Committee for Multilateral Export Controls) - skupiał 17 państw zachodnich (USA, Japonię, Australię i kraje zachodnioeuropejskie), dysponentów najbardziej zaawansowanych technologii. Formalnie rozwiązany w 1995.

Komitet ten miał za zadanie nie dopuścić do uzyskania przez którykolwiek z krajów tzw. bloku wschodniego („demoludów”) i za ich pośrednictwem Związek Radziecki najnowocześniejszych towarów i technologii tzw. "podwójnego zastosowania", tzn. mogących obok normalnych zastosowań cywilnych posłużyć np. rozwojowi techniki wojskowej, skierowanemu przeciw państwom zachodnim. System kontroli eksportu z krajów zachodnich wypracowany przez COCOM działał niezwykle skutecznie, mimo to większość blokowanych podzespołów elektronicznych dostępna była praktycznie bez ograniczeń u pośredników, ale za znacznie wyższą cenę. Ciekawym ograniczeniem był zakaz eksportu oscyloskopów o paśmie ponad 100 MHz, podczas gdy ich odpowiedniki produkowane były w Polsce. Importem podzespołów elektronicznych do Polski w latach 80. zajmowała się m.in. nomenklaturowa spółka Agrotechnika[1].

Sukcesem Jesieni Ludów było między innymi to, że wiele z ograniczeń COCOM wobec Polski i niektórych innych krajów Europy Wschodniej zostało wycofanych już w 1990, co dopiero umożliwiło m.in. rozwój Internetu w tej części świata, a pierwsza decyzja likwidująca wszelkie ograniczenia podjęta została na początku maja 1991 w odniesieniu do Węgier; wkrótce potem nastąpiły one w stosunku do pozostałych krajów.

31 marca 1994 państwa zrzeszone w ramach COCOM scedowały jego zadania i funkcje nowej organizacji powołanej pod nazwą tzw. Porozumienia Wassenaar, które według stanu z 2006 r. grupuje 39 państw m.in. Polskę i inne kraje dawnego bloku wschodniego.

COCOM współcześnie[edytuj]

Współcześnie termin "limity COCOMu" jest używany w urządzeniach z GPS. Mianowicie urządzenie wyłącza swoją funkcjonalność gdy przekroczone zostanie 1,900 km/h; przy wysokości wyższej niż 18,000 m. Niektórzy producenci blokują funkcjonalność przy przekroczeniu jednego z tych parametrów, a niektórzy dopiero gdy zostaną przekroczone oba.[2] Utrudnia to m. in. zastosowania cywilne - np. baloniarstwo(przykładowo wysłanie prostego balona z kamerą/aparatem).[3] W teorii miało to utrudnić zastosowania nie pokojowe w krajach takich jak KRLD[4] W praktyce udało się to np. w KRLD obejść i produkować sprzęt tego rodzaju.[5]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy