Collegium Anatomicum w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Collegium Anatomicum
Obiekt zabytkowy nr rej. A/331[1] z 22 grudnia 1992
Ilustracja
Collegium Anatomicum w 2009 roku
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Architekt Franciszek Chełmiński, Otto Gehlig[2]
Ukończenie budowy 1897
Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „Collegium Anatomicum”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Collegium Anatomicum”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Collegium Anatomicum”
Ziemia51°46′19,23″N 19°28′07,63″E/51,772008 19,468786
Budynek Przytułku dla Starców i Kalek Łódzkiego Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności (fot. Bronisław Wilkoszewski, 1896)

Collegium Anatomicum w Łodzi – budynek znajdujący się przy ul. prez. G. Narutowicza nr 60 w Łodzi.

Budynek zajmowany jest przez Uniwersytet Medyczny. Pierwotnie pełnił funkcję Przytułku dla Starców i Kalek Łódzkiego Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności[3][4][5]. Jako przytułek zapewniał schronienie i opiekę lekarską kilkuset podopiecznym[3], zgodnie z przeznaczeniem miał pomagać 300 osobom[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności powstało w Łodzi w roku 1877. Od tego czasu jego działacze starali się zapewnić pomoc najbardziej potrzebującym mieszkańcom miasta. Po kilkunastu latach działalności Towarzystwo nabyło plac przy ulicy Dzielnej 52 (obecna ul. prez. G. Narutowicza 60) z przeznaczeniem na budowę przytułku. Projekt budynku powstał w roku 1884, a sygnował go Franciszek Chełmiński. Mimo tego za autora projektu uważa się Otto Gehliga, który ze względu na brak wykształcenia i uprawnień nie mógł podpisać się pod projektem. Otwarcie przytułku miało miejsce w roku 1897[3]. W przytułku funkcjonowały kaplice: ewangelicka i katolicka[6].

Budynek należał do towarzystwa do roku 1939, kiedy przejęły go władze okupacyjne. W czasie wojny w części budynku powstał schron, w wyniku czego gmach uległ uszkodzeniu. Po wojnie, w listopadzie 1945 roku budynek przekazano w użytkowanie Uniwersytetowi Łódzkiemu[2]. W 1950 roku wyłączono z uniwersytetu wydziały powiązane z medycyną i utworzono z nich Akademię Medyczną (obecnie Uniwersytet Medyczny) – budynek przeszedł na jej własność[6]. Zostało w nim zorganizowane Collegium Anatomicum, w 2015 roku mieściło katedry morfologii, patofizjologii, histologii i embrionologii[6]. Elementem dydaktycznym Collegium jest muzeum anatomiczne, w zasadzie niedostępne dla osób postronnych, znajdujące się w dawnej kaplicy przytułku[7].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Czterokondygnacyjny budynek został wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta. W jego części frontowej (elewacja południowa) mocno uwidoczniono boczne ryzality, natomiast na środku znajduje się nieznacznie zarysowany pseudoryzalit. Wschodnia i zachodnia elewacja również zwieńczone są pseudoryzalitami[6].

Elewacja budynku jest zróżnicowana, poszczególne kondygnacje różnią się od siebie, podkreślając układ poziomy. Pierwsza z kondygnacji jest otynkowana, boniowana, okna pozbawione są ozdób. Kolejna jest dwukolorowa – łączy elementy otynkowane z czerwoną cegłą o zróżnicowanych fakturach. Dwie ostatnie kondygnacje są oblicowane cegłą. Okna trzeciej kondygnacji są zwieńczone łukami arkadowymi. Czwarta kondygnacja posiada okna w formie neoromańskich biforiów[6]. Główne wejście, ozdobione neoromańskim portalem i rozetą, znajduje się w środkowym ryzalicie[6].

Nad wejściem znalazła się łacińska maksyma Res sacra miser (Miłosierdzie rzeczą świętą)[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2020-09-30. s. 41. [dostęp 2020-08-29].
  2. a b c Kołodziej i Kronenberg 2015 ↓, s. 77.
  3. a b c d Kędzierski 2009 ↓, s. 93.
  4. Sosnowska 2011 ↓, s. 93–115.
  5. Zarys działalności ŁCHTD za czas od roku 1877 do końca 1902, z powodu 25-letniego jubileuszu, Łódź 1902.
  6. a b c d e f Kołodziej i Kronenberg 2015 ↓, s. 78.
  7. Kołodziej i Kronenberg 2015 ↓, s. 79.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]