Cyklamen perski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cyklamen perski
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj cyklamen
Gatunek Cyklamen perski
Nazwa systematyczna
Cyclamen persicum Mill.
Gard. dict. ed. 8: Cyclamen no. 3. 1768
CyclamenPersicumMill20.jpg
Cyclamen persicum Miller-white.jpg

Cyklamen perski (Cyclamen persicum Mill.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny pierwiosnkowatych. Błędnie nazywany jest czasami fiołkiem alpejskim (to zupełnie inny gatunek należący do rodziny fiołkowatych). Rośnie dziko w górach Europy (w Grecji), Azji Zachodniej i w Afryce Północnej (Algieria, Tunezja)[3]. Jest często uprawiany jako ozdobna roślina doniczkowa.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina zielna wykształcająca bulwy. Maksymalna wysokość to 30-40 cm.
Liście
Różnej wielkości – zależnie od odmiany i wielkości bulwy, długoogonkowe, sercowate lub nerkowate, całobrzegie lub ząbkowane. W zależności od odmiany barwa liści może być różna – od jasno- do ciemnozielonej, często błyszczące o wyraźnym unerwieniu.
Kwiaty
Kwitnie od jesieni do wiosny. Kwiaty zależnie od odmiany od białych przez różowe do czerwonych w różnych odcieniach, różnej wielkości, pojedyncze bądź pełne. Osadzone na długich szypułkach, które wyrastają bezpośrednio z bulwy.
Korzeń
Korzenie wyrastają z podziemnej, wieloletniej bulwy.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W wyniku hodowli uzyskano szereg odmian uprawnych – od miniaturowych, przez średnie (midi) do standardowych i przeznaczonych na kwiaty cięte. Odmiany różnią się kwiatami (barwą, kształtem i zapachem) oraz liśćmi.

  • cyklameny pojedyncze to najstarsza grupa odmian (np. ognistoczerwona 'Leuchtfeuer')
  • cyklameny pastelowe – barwa płatków jaśniejsza na brzegach
  • grupy Plenum i Duplex – odmiany o większej liczbie płatków
  • grupa Fimbriatum to odmiany o kwiatach pojedynczych i postrzępionych płatkach
  • grupa Rococo – płatki kwiatów postrzępione, karbowane i faliste
  • grupa Odoratum – to odmiany o kwiatach pachnących
  • grupa Decora wyróżnia się roślinami o pięknych kwiatach, ale i pięknym rysunku na liściach
  • cyklameny miniaturowe
  • cyklameny uprawiane na kwiat cięty

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna. Słynie z różnorodności odmian i grup odmian. W krajach o cieplejszym klimacie jest uprawiany w ogrodach, w Polsce głównie jako roślina pokojowa (strefy mrozoodporności 9-10[4]). Może być u nas również uprawiany w ogrodzie, jednak bulwy muszą być przed zimą wykopane i przetrzymywane w niezamarzającym pomieszczeniu.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Historia uprawy
Prawdopodobnie zaczęto je uprawiać we Francji w tamtejszych ogrodach botanicznych około roku 1620.
Wymagania
Umiarkowana wilgotność – wymaga podlewania od dołu, by bulwa nie zgniła, roślina nie może stać w wodzie; światło rozproszone; temperatura optymalna dla tej rośliny to 7-15°C, nie znosi przeciągów i wyziewów z urządzeń gazowych. Nawozić podczas kwitnienia raz na tydzień.
Rozmnażanie
Zwykle przez siew od lipca do marca – główna pora to październik i listopad. W warunkach domowych można też rozdzielać stare bulwy po obumarciu kwiatów i starych liści.

Szkodniki i choroby[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-12] (ang.).
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-08-15].
  4. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.