Dźwinogród (obwód lwowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dźwinogród
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Lviv Oblast.png lwowski
Rejon pustomycki
Powierzchnia 2,476 km²
Populacja 
• liczba ludności

1156
Kod pocztowy 81156[1]
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Dźwinogród
Dźwinogród
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Dźwinogród
Dźwinogród
Ziemia49°43′56″N 24°15′32″E/49,732222 24,258889
Portal Portal Ukraina

Dźwinogród (dawniej: Zwenigród Halicki, ukr.Звенигород ) – wieś (dawne miasto) na Ukrainie w obwodzie lwowskim. Wieś w podmiejskiej strefie Lwowa w rejonie Pustomyckim nad rzeką Biłka-Luta, ok. 25 km na zachód od ośrodka rejonowego Pustomyty i ok. 15 km na południowy zachód od granic Lwowa.

Historia[edytuj]

Książę przemyski Wołodar Rościsławicz zmarły w 1124 r. dzieląc swoje państwo pomiędzy dwóch synów ziemię dźwinognrodzką przekazał Władymirkowi, który zaczął tu samodzielnie panować, w związku z czym powstało osobne Księstwo Dźwinogrodzkie istniejące do 1144 roku. W tym prawdopodobnie czasie na terenie tzw. grodu okolnego powstała kamienna cerkiew czterofilarowa, której pozostałości zostały odsłonięte w latach sześćdziesiątych XX w. przez Olega Ratycza. Świątynia posiadała wymiary 12,5 x 10,6 m, a od południowego zachodu przylegała do niej prostokątna przybudówka pełniąca być może funkcję kaplicy chrzcielnej. Cerkiew ta wchodziła w skład większego zespołu architektonicznego, do którego należała również kamienna budowla rezydencjonalna i domniemana kaplica grobowa[2]. Wydaje się najbardziej prawdopodobne, że cały kompleks o charakterze pałacowo-sakralnym powstał za panowania Wołodymirki Wołodarowicza (syna księcia Wołodara) w okresie, gdy Dźwinogród był stolicą udzielnego księstwa (lata 1124–1144). Jego brat książę przemyski Rościsław Wołodarewicz obległ Włodzimierza, ale gród się obronił. W 1144 r. ośrodek stołeczny tej części Rusi przeniesiono do położonego o 90 km na południe Halicza[3].

W 1240 r. gród został zniszczony przez Tatarów[4].

Książęta Koriatowicze lub królowie polscy wznieśli nowy zamek, który przetrwał do połowy XVI w. W 1716 roku miejsce to ufortyfikował hetman Adam Sieniawski.

Za II Rzeczypospolitej do 1934 roku wieś stanowiła samodzielną gminę jednostkową w powiecie bóbreckim w woj. lwowskim. W związku z reformą scaleniową została 1 sierpnia 1934 roku włączona do nowo utworzonej wiejskiej gminy zbiorowej Podhorodyszcze w tymże powiecie i województwie[5].

Po 1945 roku miejscowość weszła w struktury administracyjne Ukraińskiej SRR.

Kniaziowie księstwa Dźwinogrodzkiego[edytuj]

Kniaziowie Zwenigrodu w Rusi halicko-wołyńskiej

do Księstwa Halickiego (1145-1206)

I Rzeczpospolita

II Rzeczpospolita

Po wojnie wieś weszła w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.

Zabytki[edytuj]

  • zamek - wzniósł w latach 1716-18[6] Adam Mikołaj Sieniawski, kasztelan krakowski, hetman wielki koronny. Prace zostały zlecone Janowi Campenhausenowi (1680-1742)[7], pułkownikowi wojsk koronnych. Przy wyrównywaniu terenu znaleziono dużą ilość ludzkich kości. Przypuszcza się też, że budowę nowego zamku zaczął jeszcze ojciec Adama, Mikołaj Hieronim Sieniawski (zm. 1683). W Bibliotece Czartoryskich istnieje korespondencja między Sieniawskim a Kamphausenem na temat tej budowy. Lustracji z 1765 r. nie wspomina już o zamku[8]. Zachowały się do dzisiaj wały ziemne na planie czworoboku z bastionami w narożach.

Przypisy

  1. Baza danych samorządu lokalnego Ukrainy
  2. Wyniki badań archeologicznych w Dźwinogrodzie w 1994 roku, „Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego”, 1995, XVI, 175-182.
  3. https://archeologiadoswiadczalna.wordpress.com/2014/10/12/zarys-stanu-badan-nad-wczesnosredniowieczna-murowana-architektura-sakralna-rusi-halickiej/
  4. Городище в селе Дзвенигород. zamki-kreposti.com.ua. [dostęp 26.10.13].
  5. Dz. U. z 1934 r. Nr 64, poz. 539
  6. Starożytny Dźwinogród i Rożne Pole. sites.google.com/site/xatachytalnya1. [dostęp 26.10.13].
  7. Estreicher, Bibliografia Staropolska, t. XIX. /www.estreicher.uj.edu.pl. [dostęp 26.10.13].
  8. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II. Warszawa: 1880-1902, s. 310-311.

Linki zewnętrzne[edytuj]