Dmytro Łewyćkyj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dmytro Łewyćkyj
Дмитро Левицький
Dymitr Lewicki.png
Data i miejsce urodzenia 30 października 1877
Dobraczyn, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 31 października 1942
Buchara, Uzbecka SRR, ZSRR
Poseł na Sejm RP III kadencji (II RP)
Okres od 16 listopada 1930
do 10 lipca 1935
Przynależność polityczna Ukraińskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne

Dmytro Łewycki, Dymitr Lewicki, ukr. Дмитро Левицький (ur. 30 października 1877 we wsi Dobraczyn w powiecie sokalskim, zm. 31 października 1942 w Bucharze) – ukraiński prawnik, doktor prawa, adwokat, działacz polityczny i społeczny. Poseł na Sejm RP II i III kadencji (w latach 1928–1930 i 1931–1935).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim i Uniwersytecie Wiedeńskim, następnie prowadził kancelarię adwokacką w Rawie Ruskiej i Brzeżanach. Na początku I wojny światowej zmobilizowany do armii austro-węgierskiej, trafił do niewoli rosyjskiej. Zwolniony po rewolucji lutowej i obaleniu caratu przeniósł się do Kijowa. W 1917 przewodniczący Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny z Galicji i Bukowiny w Kijowie. W latach 1919–1921 poseł Ukraińskiej Republiki Ludowej w Kopenhadze.

Od 1921 redaktor naczelny Diła we Lwowie. Współtwórca Ukraińskiego Zjednoczenia Narodowo-Demokratycznego (UNDO), jego pierwszy i wieloletni prezes (w latach 1925–1935), a następnie wiceprezes. Poseł na Sejm RP II i III kadencji (w latach 1928–1930 i 1931–1935). W wyborach 1928 roku zdobył mandat z listy państwowej nr 18 (Blok Mniejszości Narodowych), z której wszedł, wybrany także w okręgu wyborczym nr 51 (Lwów); w wyborach do Sejmu i Senatu w listopadzie 1930 (tzw. "wyborach brzeskich") z listy nr 11 (Ukraiński i Białoruski Blok Wyborczy) w okręgu wyborczym nr 51, z którego wszedł, wybrany także z listy państwowej. Członek ukraińskiej delegacji wysłanej w sierpniu 1928 na XXV sesję Unii Międzyparlamentarnej. Delegat UNDO i Ukraińskiej Reprezentacji Parlamentarnej na Kongres Mniejszości Narodowych w Genewie (29-31 sierpnia 1928), wybrany do prezydium Kongresu jako wiceprzewodniczący, funkcję tę pełnił do 1930, kiedy po raz ostatni uczestniczył w Kongresie Mniejszości Narodowych. Aresztowany 30 października 1930 pod zarzutem kontaktów UNDO z UWO-OUN oraz próbę utworzenia w Genewie Biura Ukraińskiego. Nie przedstawiono mu oficjalnych zarzutów i nie stanął przed sądem. 15 lipca 1931 zwolniony z aresztu śledczego za kaucją 30 tys. zł., rozpoczął wykonywanie mandatu poselskiego, uzyskanego w wyborach 1930. 12 października 1935 jako przeciwnik taktyki Ukraińskiej Reprezentacji Parlamentarnej, której wyrazem była tzw. ugoda polsko-ukraińska, zrezygnował z funkcji prezesa UNDO. W wyborach 1935 władze polskie uniemożliwiły mu kandydowanie do Sejmu. Na początku 1939 zawarł z rządzącą w UNDO większością (Wasyl Mudry i in.) kompromis, w wyniku którego powołano nowe władze UNDO, w których został jednym z wiceprezesów partii.

Po najeździe sowieckim na Polskę aresztowany we Lwowie 28 września 1939 przez NKWD, zesłany do łagru. Po układzie Sikorski-Majski ambasada RP w ZSRR interweniowała u władz sowieckich w sprawie objęcia go amnestią. Latem 1942 zwolniony z łagru, lecz pozostawiony na zesłaniu w Bucharze (Uzbekistan), gdzie zmarł w domu opieki społecznej prowadzonym przez Delegaturę Ambasady RP.

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]