Dobro prawne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dobro prawne – termin używany w prawoznawstwie, a zwłaszcza w nauce prawa karnego, oznaczający dobro materialne lub niematerialne, które jest pozytywnie wartościowane społecznie a przez to chronione prawem.

Dobrami prawnymi będą zatem m.in.:

  • przedmioty – np. budynki użyteczności publicznej, infrastruktura służąca społeczności lokalnej lub przynajmniej jej części,
  • wartości – np. wolność, która jest jedną z najwyżej cenionych wartości w cywilizacji zachodniej,
  • idee – np. idea demokratycznego państwa prawa, która jest w wielu krajach gwarantowana przez ich najwyższe prawa (konstytucje, ustawy),
  • stosunki społeczne – np. patriarchalizm w kulturach islamskich,

Dobra prawne w prawie karnym[edytuj | edytuj kod]

Dobra prawne, są w karnistyce pozaprawnymi elementami odniesienia, których ochrona, uzasadnia interwencje państwa (w postaci norm prawa publicznego i egzekwującego go aparatu państwowego) w stosunki społeczne. Jednocześnie dobra prawne pełnią funkcję delimitującą (wyznaczają granicę) ingerencji państwa[1].

Zatem państwo może ingerować, w postaci przepisów karnych, jedynie tam, gdzie zagrożone są dobra prawne. Będą nimi na pewno życie każdego członka społeczeństwa, jednak życie poszczególnych jednostek, może być niekiedy wartościowane niepozytywnie a nawet negatywnie – stąd też bierze się społeczne przyzwolenie na wykonywanie kary śmierci w stosunku do najbardziej niebezpiecznych przestępców.

Funkcja pojęcia dobra prawnego[edytuj | edytuj kod]

Dzięki abstrakcyjnemu pojęciu dobra prawnego, ustawodawcy tworzący prawo karne, mogą próbować odpowiedzieć sobie na pytanie – co i dlaczego powinniśmy chronić zakazami i sankcjami grożącymi za ich złamanie?

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rafał Citowicz: Prawnokarne aspekty ochrony życia człowieka a prawo do godnej śmierci. Warszawa: "Kodeks", 2006, s. 19. ISBN 83-89051-45-1.