Dyżurny ruchu

Nastawnia – miejsce pracy dyżurnego ruchu

Nastawnia starszego typu

Dyżurny ruchu – wykwalifikowany pracownik kolei, którego głównym obowiązkiem jest prowadzenie ruchu pociągów na stacji i przyległych szlakach.

Pozostałe zadania dyżurnego ruchu to:

• obsługa urządzeń na posterunku ruchu;
• przygotowanie drogi przebiegu pociągu;
• powiadamianie dróżników na przejazdach kolejowo-drogowych o odjeździe pociągów;
• wydawanie ostrzeżeń i rozkazów pisemnych;
• obserwacja wjazdów, wyjazdów i przejazdów pociągów;
• podawanie sygnałów;
• organizacja pracy manewrowej na stacji;
• nadzór nad innymi pracownikami.

Miejscem pracy dyżurnego ruchu zazwyczaj jest nastawnia.

Specjalizacje dyżurnych ruchu

Dyżurna peronowa na stacji Bydgoszcz Główna

Dyżurnego ruchu kierującego ruchem na stacji (posterunku ruchu) nazywamy dyżurnym ruchu dysponującym. Może mieć przydzielonych do pomocy dodatkowych pracowników:

• Dyżurny ruchu pomocniczy – pracownik kolei samodzielnie wykonujący część zadań dyżurnego ruchu dysponującego, np. prowadzi ruch na określonym szlaku, prowadzi dziennik ruchu i książkę przebiegów, obsługuje niektóre urządzenia albo powiadamia dróżników na przejazdach o odjeździe pociągu.
• Dyżurny ruchu manewrowy – podległy dyżurnemu ruchu dysponującemu, którego zadaniem jest organizowanie i nadzorowanie pracy manewrowej związanej z rozrządem i zestawianiem pociągów oraz obsługą punktów ładunkowych na stacji. Najczęściej dyżurny ruchu manewrowy zawiaduje pracą jednego rejonu manewrowego.
• Dyżurny ruchu peronowy – pracownik do którego obowiązków należy m.in. nadzór nad przygotowaniem pociągu do wyprawienia i wyprawianie go ze stacji za pomocą sygnału Rd1 Nakaz jazdy, wydawanie na polecenie dyżurnego ruchu dysponującego ostrzeżeń i rozkazów pisemnych. Stanowisko dyżurnego ruchu peronowego istnieje głównie na większych stacjach. Na pozostałych kompetencje dyżurnego ruchu peronowego posiada dyżurny ruchu dysponujący. Dyżurnym ruchu peronowym przysługuje umundurowanie i czapka koloru czerwonego w przeciwieństwie do innych dyżurnych, gdzie obowiązkowe umundurowanie zniesiono.

Bibliografia

• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r. w sprawie pracowników zatrudnionych na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 101 (ISAP))
• Instrukcja dla personelu ruchowych posterunków technicznych Ir-2 (R-7). Warszawa: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2004. [dostęp 2014-04-28].