Stacja kolejowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stacja kolejowaposterunek ruchu następczy zapowiadawczy, w obrębie którego, oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się co najmniej jeden tor główny dodatkowy, a pociągi mogą rozpoczynać i kończyć swój bieg, krzyżować się i wyprzedzać, jak również zmieniać skład lub kierunek jazdy[1][2].

Stacje stanowią budowle kolejowe w formie połączonych za pomocą rozjazdów układów torowych oraz urządzeń sterowania ruchem kolejowym i urządzeń łączności[3].

Zasadniczymi elementami stacji są[4]:

  • układy torowe,
  • posterunki techniczne (nastawcze i dyspozytorskie),
  • techniczne wyposażenie stacji (obiekty i urządzenia do obsługi pasażerów i ładunków),
  • obiekty towarzyszące (lokomotywownie, wagonownie).

Na stacjach odbywają się początkowe i końcowe operacje procesu przewozowego w zakresie czynności:

  • technicznych (przyjmowanie, wyprawianie i przepuszczanie pociągów; obróbka pociągów i wagonów obejmująca manewry, oględziny techniczne taboru oraz próbę hamulców; zmiana lokomotywy i drużyn pociągowych),
  • handlowych (odprawa pasażerów i ich bagażu; odprawa ładunków; obsługa bocznic),
  • gospodarczych (oczyszczenie, obrządzanie i naprawa bieżąca taboru; obsługa składów materiałów oraz inwentarza dla potrzeb kolei; zaopatrzenie i obsługa socjalna pracowników kolejowych; czynności administracyjne)[5].

Ruchem pociągów, pojazdów pomocniczych, manewrami taboru na stacji kieruje dyżurny ruchu. Duże stacje mogą być podzielone na rejony stanowiące osobne posterunki zapowiadawcze[6].

Klasyfikacja[edytuj kod]

Podział ze względu na[7]:

  • rodzaj przewozów
  • pracę techniczno-ruchową
  • położenie:
    • krańcowe,
    • węzłowe – na których łączą się szlaki z trzech lub więcej kierunków[6],
    • pośrednie – znajdujące się między stacjami krańcowymi
  • wielkość pracy[8]:
    • małe (obsługa ruchu pasażerskiego i towarowego w miejscowościach do 20 tys. mieszkańców, na odcinkach między stacjami węzłowymi),
    • średnie (obsługa ruchu pasażerskiego i towarowego z wyodrębnieniem torów pasażerskich i towarowych, w miejscowościach o liczbie mieszkańców 20-100 tys.),
    • duże (obsługa ruchu pasażerskiego i/lub towarowego na wyspecjalizowanych grupach torów lub odzielnych stacjach, w miejscowościach z powyżej 100 tys. mieszkańców),
  • układ torów stacyjnych:
    • czołowe, przechodnie, mieszane
  • specjalny charakter pracy:
    • portowe, przemysłowe, ładunkowe miejskie, graniczne.

Ze względu na organizację przesyłek w ruchu towarowym dzielą się na:

Pod względem ruchu pociągów, posterunki ruchu dzielą się na[6]:

  • krańcowe, tj. początkowe i końcowe dla danej relacji pociągu,
  • pośrednie, które znajdują się między stacjami krańcowymi.

Zespół stacji i posterunków ruchu sąsiadujących ze sobą nazywa się węzłem kolejowym, którego granice ustala dany zarząd infrastruktury[6].

Zobacz też[edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1444).
  2. Stacja. W: Leksykon Terminów Kolejowych. Warszawa: KOW sp. z o.o., 2011, s. 338. ISBN 978-83-933737-0-3.
  3. Drogi transportu szynowego. [dostęp 2015-04-07]. s. 35.
  4. Kazimierz Towpik: Infrastruktura transportu kolejowego. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2009, s. 40. ISBN 978-83-7207-807-0.
  5. Bronisław Gajda: Technika ruchu kolejowego Cz. I: Prowadzenie ruchu pociągów. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1985, s. 20. ISBN 83-206-0290-4.
  6. a b c d Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 (R-1): Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 176/2008 Zarządu Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 17 kwietnia 2008 r.. , s. 8-9. PKP Polskie Linie Kolejowe. 
  7. Drogi szynowe. Podstawy projektowania linii i stacji kolejowych. s. 2.
  8. Kazimierz Towpik: Infrastruktura transportu kolejowego. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2009, s. 41-43. ISBN 978-83-7207-807-0.