Emma Morano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emma Morano-Martinuzzi
Emma Martina Luigia Morano-Martinuzzi
Ilustracja
Emma Morano w wieku 31 lat (1930)
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1899
Civiasco
Data i miejsce śmierci 15 kwietnia 2017
Verbania
Emma Morano (1900)

Emma Martina Luigia Morano-Martinuzzi (ur. 29 listopada 1899[1] w Civiasco, zm. 15 kwietnia 2017 w Verbanii[2]) – włoska superstulatka. Po śmierci Susannah Mushatt Jones 12 maja 2016 w wieku 116 lat i 165 dni stała się najstarszą żyjącą osobą na świecie[3][4]. W chwili śmierci znajdowała się na 5. miejscu na liście najstarszych ludzi w historii, których wiek udowodniono. Obecnie znajduje się na 6. miejscu po przebiciu jej wieku przez Violet Brown z Jamajki w dniu 26 lipca 2017 roku.

Życiorys[edytuj]

Emma Martina Luigia Morano urodziła się 29 listopada 1899 roku w Civiasco, w prowincji Vercelli, w Zjednoczonym Królestwie Włoch jako córka Giovanniego Morano i Szwajcarki Matilde Bresciani[5]. Była najstarsza z ośmiorga rodzeństwa. Miała cztery siostry i trzech braci. W jej rodzinie było wielu długowiecznych ludzi. Jej matka, ciotka oraz niektórzy bracia i siostry żyli ponad 90 lat[6], a jej młodsza siostra, Angela Morano (1908–2011) zmarła, mając prawie 103 lata.

W październiku 1926 roku wyszła za mąż za Giovanniego Martinuzziego (1901[potrzebny przypis]–1978). Małżeństwo okazało się nieudane z powodu skłonności męża do przemocy domowej, ale mimo to w 1938 roku Emma Morano urodziła syna Angelo, który zmarł sześć miesięcy po urodzeniu. Wówczas państwo Martinuzzi się rozstali, ale nie rozwiedli się i formalnie nadal byli małżeństwem, aż do śmierci Giovanniego w 1978 roku. Do 1954 roku Morano pracowała w fabryce juty w swoim mieście. Następnie pracowała jako kucharka, aż do przejścia na emeryturę w 1974 roku w wieku 75 lat[6].

W dniu 13 sierpnia 2015 roku Morano wyrównała wiek Diny Manfrediny, najstarszej osoby z Włoch w historii. Następnego dnia przejęła od niej ten tytuł. Morano była także drugą najdłużej żyjącą osobą w historii Europy oraz ostatnią żyjącą osobą na świecie urodzoną przed 1900 rokiem.

Z okazji swoich 116. i 117. urodzin otrzymała listy gratulacyjne od papieża Franciszka i prezydenta Włoch Sergio Mattarelli.

29 listopada 2016 roku jej 117. urodziny były transmitowane na żywo we włoskiej telewizji. Tego dnia także z tej okazji w miejscowym teatrze wystawiona była sztuka na jej temat.

Zmarła 15 kwietnia 2017 (w Wielką Sobotę) w swoim domu na obrzeżach miasta Verbania, nad jeziorem Maggiore. Tytuł najstarszej osoby na świecie utrzymywała przez 338 dni (czyli 11 miesięcy i 3 dni). W dniu śmierci miała 117 lat i 137 dni. Po jej śmierci tytuł najstarszej osoby na świecie przejęła Jamajka Violet Brown (młodsza od niej zaledwie o 101 dni).

Przypisy

  1. Oldest Validated Living Supercentenarians (ang.). Gerontology Research Group. [dostęp 2015-04-06].
  2. Alisabetta Povoledo: Remembering the World’s Oldest Person, in the Objects She Left Behind (ang.). nytimes.com, 2017-04-20. [dostęp 2017-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-22)].
  3. Najstarsza Europejka zawdzięcza długowieczność surowym jajkom i rozstaniu z mężem (pol.). tokfm.pl. [dostęp 2015-04-06].
  4. Zmarła najstarsza osoba na świecie. Miała 116 lat. rmf24.pl. [dostęp 2016-05-13].
  5. Ältester Mensch der Welt stirbt mit 117 Jahren [dostęp 2017-04-18] (niem.).
  6. a b Zmarła najstarsza osoba na świecie. Jaka była jej recepta na długowieczność?, 16 kwietnia 2017 [dostęp 2017-04-18] (pol.).


Poprzednik
Susannah Mushatt Jones
Najstarsza osoba na świecie
12 maja 2016 – 15 kwietnia 2017
338 dni (11 miesięcy 3 dni)
Następca
Violet Brown