Etiologia kryminalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Etiologia kryminalna – w kryminologii dziedzina nauki zajmująca się badaniem czynników kryminogennych przestępczości oraz innych zjawisk patologii społecznej. Obejmuje badania uwarunkowań biologicznych, psychicznych i społecznych odnośnie do form zachowań przestępczych i dewiacyjnych poszczególnych osób, dążąc do ustalenia indywidualnych czynników, które doprowadziły do niezgodnego z przepisami prawa lub normami społecznymi zachowania konkretnego człowieka. W oparciu o badania etiologiczne prowadzone na gruncie kryminologii, odpowiada na pytania: dlaczego człowiek staje się przestępcą; dlaczego przestępczość oraz inne zjawiska patologii społecznej istnieją jako zjawiska masowe; jakie są tego przyczyny, jakie zachodzą wzajemne powiązania i zależności między tymi uwarunkowaniami.

Przegląd ustaleń etiologii kryminalnej[edytuj]

Badania etiologii kryminalnej wykorzystują głównie porównania korelacyjne danych statystycznych dotyczących przestępczości oraz innych, w celu identyfikacji czynników związanych z poszczególnymi kategoriami zachowań kryminalnych. Statystyczne analizy porównawcze prowadzą do powstawania hipotez na temat przyczyn zachowań kryminalnych. Systematyczny przegląd 5200 badań empirycznych przeprowadzonych w różnych krajach został zebrany w książce The Handbook of Crime Correlates (2009)[1].

Pochodzenie etniczne i imigracja[edytuj]

Zobacz też: Imigracja a przestępczość

Czynnikami statystycznie związanymi z przestępczością są pochodzenie etniczne oraz status imigranta. W niektórych krajach etnicznie zróżnicowane okolice charakteryzują się wyższymi wskaźnikami przestępczości niż tereny bardziej jednorodne etnicznie, podczas gdy w innych krajach, takich jak np. USA, występuje zależność odwrotna[1][2].

Wczesny okres życia[edytuj]

Zobacz też: Ołowica

Badania wykazały, że czynnikami korelującymi z zachowaniami kryminalnymi jest palenie tytoniu przez matkę w czasie ciąży, niska waga urodzeniowa, prenatalna trauma/komplikacje podczas porodu[1][3], złe traktowanie w dzieciństwie, słabe przywiązanie rodzica do dziecka, waśnie rodzinne lub pomiędzy rodzicami/opiekunami, alkoholizm lub narkomania/lekomania w rodzinie, zbyt słaba kontrola rodzicielska, wielkość rodziny i kolejność narodzin rodzeństwa, moczenie nocne, prześladowanie przez rówieśników/dorosłych, problemy dyscyplinarne w szkole, chodzenie na wagary, niska średnia ocen, nieukończenie szkoły[1] oraz ekspozycja na ołów[4].

Dorosłe życie[edytuj]

Do czynników związanych z przestępczością zalicza się częste używanie alkoholu, jego nadużywanie lub alkoholizm, używanie narkotyków i narkomanię, wczesny wiek inicjacji seksualnej i ilość partnerów seksualnych, wykluczenie społeczne, przebywanie w środowisku kryminalistów i uczestnictwo w gangach[1].

Status socjoekonomiczny[edytuj]

Status socjoekonomiczny (zwykle mierzony przy użyciu trzech zmiennych: przychodu i majątku, statusu zatrudnienia oraz lat edukacji) koreluje negatywnie z poziomem przestępczości (z wyjątkiem zgłaszanego użycia narkotyków). Wyższy status socjoekonomiczny rodziców cechuje się odwrotną korelacją z przestępczością, natomiast niestabilność zatrudnienia oraz bezrobocie koreluje z nią pozytywnie[1][5].

Częściowo niespójne dane wskazują na związek pomiędzy niskimi dochodami, odsetkiem osób poniżej granicy ubóstwa, niewielką ilością lat edukacji oraz wysoką nierównością ekonomiczną w danym regionie a wyższą przestępczością w danym regionie[1]. Badanie przeprowadzone przez Bank Światowy wykazało, że: "Wskaźniki przestępczości i nierówność społeczno-ekonomiczna korelują pozytywnie wewnątrz krajów oraz zwłaszcza pomiędzy krajami, a ta korelacja odzwierciedla przyczynowość pomiędzy nierównością a wskaźnikami przestępczości, nawet po uwzględnieniu wpływu innych czynników wpływających na przestępczość.[6]"

Przypisy

  1. a b c d e f g Lee Ellis, Kevin M. Beaver, John Wright, Handbook of Crime Correlates, 2009 [dostęp 2017-06-18] (ang.).
  2. Immigrants less likely to commit crimes than those born in the US, „The Independent”, 27 stycznia 2017 [dostęp 2017-06-18] (ang.).
  3. Emily Monea, Adam Thomas, Unintended Pregnancy and Taxpayer Spending, „Perspectives on Sexual and Reproductive Health”, 43 (2), 2011, s. 88–93, DOI10.1363/4308811, ISSN 1931-2393 [dostęp 2017-06-18] (ang.).
  4. Sick Kids Are Just the Beginning of America’s Lead Crisis, „Mother Jones” [dostęp 2017-06-18] (ang.).
  5. Why do Celebrities get away with Crimes? - Why, „Why”, 22 maja 2010 [dostęp 2017-06-18] (ang.).
  6. Pablo Fajnzylber, Daniel Lederman, Norman Loayza, Inequality and Violent Crime, „The Journal of Law and Economics”, 45 (1), 2002, s. 1–39, DOI10.1086/338347, ISSN 0022-2186 [dostęp 2017-06-18].