Eudimorfodon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eudimorfodon
Eudimorphodon
Zambelli, 1973
Eudimorfodon
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd archozaury
Rząd pterozaury
Podrząd Rhamphorhynchoidea
Rodzina Campylognathoididae
Rodzaj eudimorfodon
Gatunki
  • E. ranzii Zambelli, 1973 (typowy)

Eudimorfodon (Eudimorphodon) – pterozaur z rodziny Campylognathoididae

Żył w okresie późnego triasu (noryk), ok. 216-203 mln lat temu, na terenach obecnej Europy. Długość ciała ok. 70-100 cm, wysokość ok. 20 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 1-1,2 m, masa ok. 2 kg. Jego szczątki znaleziono we Włoszech, w okolicach miasta Bergamo. Jego nazwa oznacza "zęby naprawdę dwóch rodzajów", ponieważ posiadał 2 rodzaje zębów – cienkie i szpiczaste z przodu szczęki oraz szerokie z tyłu szczęki. Żywił się rybami.

Z pewnością można do tego rodzaju zaliczyć tylko jego gatunek typowyEudimorphodon ranzii. Wyróżniany dawniej drugi gatunek, E. rosenfeldi, jest obecnie zaliczany do odrębnego rodzaju Carniadactylus[1]. Jenkins i współpracownicy (2001) opisali trzeci gatunek, E. cromptonellus, na podstawie skamieniałości odkrytych na Grenlandii. Analizy kladystyczne nie potwierdzają jednak bliskiego pokrewieństwa tego gatunku z E. ranzii; np. z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Wanga i współpracowników (2009) wynika, że "E." cromptonellus był taksonem siostrzanym do gatunku Peteinosaurus zambellii[2]. Z kolei z analizy przeprowadzonej przez Dalla Vecchię (2009) wynika, że "E." cromptonellus był siostrzany do bazalnego pterozaura znanego z odkrytego w Tyrolu szkieletu oznaczonego BSP 1994 I 51 (ustanowionego w późniejszej publikacji holotypem gatunku Austriadraco dallavecchiai[3]); według tej analizy klad obejmujący "E." cromptonellus i BSP 1994 I 51 był siostrzany do kladu obejmującego wszystkie pozostałe pterozaury (w tym Eudimorphodon ranzii i Carniadactylus rosenfeldi) poza najbardziej bazalnymi rodzajami Austriadactylus i Preondactylus[1]. Kellner (2015) ustanowił "E." cromptonellus gatunkiem typowym odrębnego rodzaju Arcticodactylus[3].

Przypisy

  1. a b Fabio M. Dalla Vecchia. Anatomy and systematics of the pterosaur Carniadactylus gen. n. rosenfeldi (Dalla Vecchia, 1995). „Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia”. 115 (2), s. 159-188, 2009 (ang.). 
  2. Xiaolin Wang, Alexander W.A. Kellner, Shunxing Jang, Xi Meng. An unusual long-tailed pterosaur with elongated neck from western Liaoning of China. „Anais da Academia Brasileira de Ciências”. 81 (4), s. 793-812, 2009. DOI: 10.1590/S0001-37652009000400016 (ang.). 
  3. a b Alexander W.A. Kellner. Comments on Triassic pterosaurs with discussion about ontogeny and description of new taxa. „Anais da Academia Brasileira de Ciências”. 87 (2), s. 669–689, 2015. DOI: 10.1590/0001-3765201520150307 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  • Dixon, Dougal: The Complete Book of Dinosaurs. Hermes House, 2006.
  • Peter Wellnhofer: The illustrated encyclopedia of pterosaurs. New York: Crescent Books, 1991., ISBN 0517037017
  • Peter Wellnhofer: Die große Enzyklopädie der Flugsaurier. Mosaik Verlag, 1993.

Linki zewnętrzne[edytuj]


← mln lat temu
Eudimorfodon
←4,6 mld 541 485 443 419 359 299 252 201 145 66 23 2