Eudimorfodon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eudimorfodon
Eudimorphodon
Zambelli, 1973
Eudimorfodon
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd archozaury
Rząd pterozaury
Podrząd Rhamphorhynchoidea
Rodzina Campylognathoididae
Rodzaj eudimorfodon
Gatunki
  • E. ranzii Zambelli, 1973 (typowy)

Eudimorfodon (Eudimorphodon) – pterozaur z rodziny Campylognathoididae

Żył w okresie późnego triasu (noryk), ok. 216-203 mln lat temu, na terenach obecnej Europy. Długość ciała ok. 70-100 cm, wysokość ok. 20 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 1-1,2 m, masa ok. 2 kg. Jego szczątki znaleziono we Włoszech, w okolicach miasta Bergamo. Jego nazwa oznacza "zęby naprawdę dwóch rodzajów", ponieważ posiadał 2 rodzaje zębów – cienkie i szpiczaste z przodu szczęki oraz szerokie z tyłu szczęki. Żywił się rybami.

Z pewnością można do tego rodzaju zaliczyć tylko jego gatunek typowyEudimorphodon ranzii. Wyróżniany dawniej drugi gatunek, E. rosenfeldi, jest obecnie zaliczany do odrębnego rodzaju Carniadactylus[1]. Jenkins i współpracownicy (2001) opisali trzeci gatunek, E. cromptonellus, na podstawie skamieniałości odkrytych na Grenlandii. Analizy kladystyczne nie potwierdzają jednak bliskiego pokrewieństwa tego gatunku z E. ranzii; np. z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Wanga i współpracowników (2009) wynika, że "E." cromptonellus był taksonem siostrzanym do gatunku Peteinosaurus zambellii[2]. Z kolei z analizy przeprowadzonej przez Dalla Vecchię (2009) wynika, że "E." cromptonellus był siostrzany do bazalnego pterozaura znanego z odkrytego w Tyrolu szkieletu oznaczonego BSP 1994 I 51 (ustanowionego w późniejszej publikacji holotypem gatunku Austriadraco dallavecchiai[3]); według tej analizy klad obejmujący "E." cromptonellus i BSP 1994 I 51 był siostrzany do kladu obejmującego wszystkie pozostałe pterozaury (w tym Eudimorphodon ranzii i Carniadactylus rosenfeldi) poza najbardziej bazalnymi rodzajami Austriadactylus i Preondactylus[1]. Kellner (2015) ustanowił "E." cromptonellus gatunkiem typowym odrębnego rodzaju Arcticodactylus[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Fabio M. Dalla Vecchia. Anatomy and systematics of the pterosaur Carniadactylus gen. n. rosenfeldi (Dalla Vecchia, 1995). „Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia”. 115 (2), s. 159-188, 2009 (ang.). 
  2. Xiaolin Wang, Alexander W.A. Kellner, Shunxing Jang, Xi Meng. An unusual long-tailed pterosaur with elongated neck from western Liaoning of China. „Anais da Academia Brasileira de Ciências”. 81 (4), s. 793-812, 2009. DOI: 10.1590/S0001-37652009000400016 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Alexander W.A. Kellner. Comments on Triassic pterosaurs with discussion about ontogeny and description of new taxa. „Anais da Academia Brasileira de Ciências”. 87 (2), s. 669–689, 2015. DOI: 10.1590/0001-3765201520150307 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dixon, Dougal: The Complete Book of Dinosaurs. Hermes House, 2006.
  • Peter Wellnhofer: The illustrated encyclopedia of pterosaurs. New York: Crescent Books, 1991., ISBN 0517037017
  • Peter Wellnhofer: Die große Enzyklopädie der Flugsaurier. Mosaik Verlag, 1993.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


← mln lat temu
Eudimorfodon
←4,6 mld 541 485 443 419 359 299 252 201 145 66 23 2