Przejdź do zawartości

Ewa Urszula Wilczur-Garztecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ewa Urszula Wilczur-Garztecka
Data i miejsce urodzenia

16 czerwca 1920
Golina Wielka

Data śmierci

13 maja 2007

Zawód, zajęcie

krytyczka i promotorka sztuki nowoczesnej, działaczka lewicowej konspiracji

Narodowość

polska

Małżeństwo

Juliusz Wilczur-Garztecki

Dzieci

Marek Garztecki

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Warszawski Krzyż Powstańczy
Grób Ewy Urszuli Wilczur-Garzteckiej (1920–2007) na cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej w Warszawie

Ewa Urszula Wilczur-Garztecka z domu Rohr (ur. 16 czerwca 1920 w Golinie Wielkiej, zm. 13 maja 2007) – polska krytyczka i promotorka sztuki nowoczesnej.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z żydowsko-niemieckiej rodziny, ale określała się jako "obywatelka polska narodowości niemieckiej"[1]. Była najmłodszym dzieckiem ziemianina Wilhelma Rohra (zginał w powstaniu warszawskim). Działaczka lewicowej konspiracji Związek Syndykalistów Polskich. W czasie okupacji posługiwała się nazwiskiem swojego kolegi Janusza Koziorowskiego, z którym zawarła fikcyjny związek małżeński i co uchroniło ją przed Zagładą. Uczestniczka powstania warszawskiego – łączniczka IV Zgrupowania AK "Gurt".

Po wojnie wyszła za mąż za Juliusza Wilczur-Garzteckiego, pisarza i publicystę, byłego oficera AK, etatowego pracownika UB. Wraz z mężem jako pracownicy MSZ przebywali na placówkach dyplomatycznych w Rzymie i Paryżu. W 1949 została odwołana do kraju i aresztowana pod zarzutem szpiegostwa. W więzieniu przebywała do 1952.

W 1955 współzałożycielka – wraz z mężem – Klubu Krzywego Koła, którego pierwsze spotkania odbywały się w ich mieszkaniu przy ulicy Krzywe Koło[2][3].

Redaktorka Sztandaru Młodych i Trybuny Ludu. Członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA).

Pochowana w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej w Warszawie[4].

Pozostawiał wspomnienia, których fragmenty związne z jej udziałem w powstaniu warszawskim opublikował w 2024 roku kwartalnik historyczny Karta[5].

Życie osobiste

[edytuj | edytuj kod]

Była zamężna z Januszem Koziorowskim i Juliuszem Wilczur-Garzteckim. Z drugiego związku miała syna Marka Garzteckiego.

Wybrane odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Karta..., s. 16
  2. Jan Józef Lipski - nowahistoria.interia.pl - [online], nowahistoria.interia.pl [dostęp 2020-07-26].
  3. "Zeszyty Historyczne" 149 - Jak powstawał Klub Krzywego Koła [online], web.archive.org, 21 lutego 2009 [dostęp 2020-07-26] [zarchiwizowane z adresu 2009-02-21].
  4. Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2020-07-26].
  5. Karta..., s. 14-35
  6. Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, 15 lipca 1978, s. 9.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Ewa Garztecka. Lekko w ogień. „Karta”. Nr 119, s. 14-35, 2024. Warszawa: Fundacja Ośrodka Karta.