Franciszek Górczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Górczak
Data i miejsce urodzenia 17 stycznia 1875
Buk
Data i miejsce śmierci 10 października 1939
Buk
poseł na Sejm III kadencji
Przynależność polityczna Stronnictwo Narodowe
Pomnik ku czci zamordowanych przez Niemców Franciszka Górczaka i Teofila Matyasika w Buku

Franciszek Górczak (ur. 17 stycznia 1875 w Buku, zm. 10 października 1939 w Buku) – powstaniec wielkopolski i poseł na Sejm III kadencji, zamordowany przez Niemców.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 17 stycznia 1875 w Buku. Po ukończeniu szkoły powszechnej, wyuczył się zawodu szewca. Praktykował w Berlinie i Frankfurcie. W 1905 wrócił do rodzinnego Buku i prowadził warsztat szewski oraz sklep z przyborami obuwniczymi. Działał w miejscowym Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, Bractwie Kurkowym i Towarzystwie Przemysłowców. W 1906 został przez władze pruskie skazany na 3 miesiące więzienia za popieranie strajku szkolnego w Buku. W 1914 powołany do armii pruskiej, brał udział w I wojnie światowej. W listopadzie 1918 wrócił do domu i wszedł w skład Rady Ludowej w Buku. Ochotniczo wstąpił do kompanii bukowskiej por. Witolda Wegnera i w stopniu sierżanta walczył na froncie zachodnim m.in. pod Zbąszyniem. W 1919 był współzałożycielem Stronnictwa Mieszczańskiego w Buku, później został jego prezesem i sekretarzem. Od 1921 był członkiem Związku Ludowo-Narodowego. Został wybrany do Rady Miejskiej w Buku i sejmiku powiatowego w Nowym Tomyślu. W 1928 doprowadził do rozbicia Zarządu Związku Towarzystw Przemysłowych i Rzemieślniczych w Wielkopolsce i stanął na czele jego proendeckiego zarządu (1928-1934). W 1930 wybrany został posłem do Sejmu. W tym samym roku stanął przed sądem za obrazę rządów sanacyjnych, lecz został uniewinniony. Był aktywnym działaczem Stronnictwa Narodowego; zasiadał we władzach wojewódzkich w latach 1930-1935), powiatowych i miejskich w Buku (tu pełnił funkcję wiceprezesa). Był też członkiem Obozu Wielkiej Polski. We wrześniu 1939 przebywał w okolicach Puszczy Kampinoskiej. Do Buku wrócił 7 października i natychmiast został przez okupantów aresztowany. Rozstrzelany przez Niemców razem z Teofilem Matyasikiem w dniu 10 października 1939 na terenie strzelnicy „Sokoła” w Buku[1]. Początkowo pochowany na cmentarzu św. Rocha w Buku, w 1945 ekshumowany i przeniesiony do wspólnej mogiły na cmentarzu św. Krzyża w Buku.

Został upamiętniony:

  • memoriał w Parku Sokoła (w miejscu egzekucji)
  • pomnik Bohaterom Ziemi Bukowskiej na placu Franciszka Reszki
  • tablica przy Farze „Poległym i pomordowanym Bukowianom”,
  • tablica w gmachu Sejmu RP z nazwiskami poległych i pomordowanych w II wojnie światowej parlamentarzystów polskich[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacja na stronie miasta Buk
  2. Marek Dyżewski, marekjandyzewski.pl [dostęp 2019-05-02].


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wielkopolski słownik biograficzny. Poznań: 1983, s. 216-217. ISBN 83-01-02722-3.
  • A.Kowalczyk: Buk. Zarys dziejów miasta. Poznań: 1989, s. 1989.
  • Z.Kościański, E.Tomkowiak: Bukowianie w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919. Buk-Poznań: 2008.
  • zbiory Gabinetu Pamiątek Historycznych Eligiusza Tomkowiaka w Dopiewie