Franciszek Mańkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Franciszek Mańkowski (ur. 25 stycznia 1872 w Siemowie, zm. 15 grudnia 1948 w Poznaniu) – polski działacz związkowy i polityk, poseł na Sejm II kadencji w II RP (1928–1930) oraz na Sejm Ustawodawczy RP (1947–1948), członek Naczelnej Rady Ludowej w 1918 roku[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na terenie powiatu gostyńskiego. Ojciec pracował jako robotnik rolny w majątku hrabiów Taczanowskich. Okres od 1888 do 1918 spędził na terenie Westfalii pracując jako górnik. Działał tam w Zjednoczeniu Zawodowym Polskim – od 1903 do 1914 był prezesem jego Rady Naczelnej, a po 1915 prezesem Wydziału Rady Nadzorczej). W 1918 powrócił do Polski i zamieszkał w Poznaniu. W 1921 został radnym miejskim z ramienia NPR. Wchodził w skład Rady Naczelnej partii, łącząc to stanowisko z przewodnictwem Zarządu Centralnego ZZP. W 1928 uzyskał mandat posła na Sejm II kadencji z listy państwowej NPR (kandydował z pierwszego miejsca w kraju). Na przełomie 1929 i 1930 zrzekł się mandatu z powodu ujawnienia kontrowersyjnej współpracy z urzędnikami rządowymi[2]. Po odejściu z aktywnej polityki stał się krytykiem Karola Popiela.

2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3].

W 1937 znalazł się wśród członków-założycieli Stronnictwa Pracy. Podczas II wojny światowej mieszkał w Warszawie. W 1945 powrócił do Poznania, gdzie włączył się w działalność SP – frakcji związanej ze "Zrywem" Zygmunta Felczaka. W grudniu 1946 wybrano go prezesem honorowym partii. W wyborach 1947 uzyskał mandat posła na Sejm Ustawodawczy z listy państwowej SP[4], który sprawował do śmierci. Zmarł po długiej chorobie w szpitalu SS elżbietanek w Poznaniu. Pogrzeb odbył się 19 grudnia na cmentarzu parafialnym w Antoninku.

Po jego śmierci Stronnictwo Pracy powołało do życia Fundusz Stypendialny im. Franciszka Mańkowskiego[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Poznański, nr 281, rocznik 60, 7 grudnia 1918 roku, [b.n.s]
  2. Jako poseł opozycyjnej NPR zawarł tajne porozumienie o współpracy z sanacyjnym wojewodą Borkowskim, dzięki któremu udało mu się uzyskać dotację w wysokości 10 tys. złotych na prowadzenie regionalnego dziennika partyjnego "Prawda", zob.: Karol Popiel, Wspomnienia polityczne, Warszawa 1983, s. 76
  3. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 35.
  4. Kandydaci Stronnictwa Pracy na posłów do Sejmu Ustawodawczego, "Ilustrowany Kurier Polski", nr 3, 1947, s. 5
  5. Biuletyn Informacyjny Stronnictwa Pracy, nr 8 (19), sierpień 1949, s. 24

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Popiel, Wspomnienia polityczne, Warszawa 1983
  • (red. Jacek Majchrowski), Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994
  • Franciszek Mańkowski nie żyje, "Biuletyn Informacyjny Stronnictwa Pracy", nr 1 (12), styczeń 1949, s. 2