Głowocis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Głowocis
Ilustracja
Głowocis japoński
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa nagonasienne
Klasa iglaste
Rząd cyprysowce
Rodzina cisowate
Rodzaj głowocis
Nazwa systematyczna
Cephalotaxus Siebold & Zucc. ex Endl.
Gen. Pl. Suppl. 2: 27 (1842)[2]
Typ nomenklatoryczny

C. pedunculata Siebold & Zucc. ex Endl., nom. illeg. (= C. harringtonii (Knight ex J.Forbes) K.Koch)[2]

Głowocis (Cephalotaxus) – rodzaj roślin z rodziny cisowatych (Taxaceae), dawniej często umieszczany w wyodrębnianej rodzinie głowocisowatych (Cephalotaxaceae). Ponieważ okazało się, że głowocis jest zagnieżdżony pod względem filogenetycznym wśród rodzajów należących do cisowatych – współcześnie jest raczej włączany do rodziny w szerokim ujęciu. Alternatywą jest wyróżnienie trzech monofiletycznych rodzin (Cephalotaxaceae, Amentotaxaceae, Taxaceae)[2]. Rodzaj obejmuje w zależności od ujęcia od 7[3]–8 do 11[4] gatunków. Występują one we wschodniej Azji – od północno-wschodnich Indii i Malezji, poprzez Chiny i Koreę po Japonię[5]. Rosną jako drzewa i krzewy podszytowe w lasach liściastych[5]. W Polsce rzadkie w uprawie ze względu na wrażliwość na mrozy[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Zimozielone krzewy i niewysokie drzewa[6], osiągające do 12 m wysokości[5], z pędami rozgałęziającymi się okółkowo lub naprzeciwlegle[6].
Liście
Ułożone dwustronnie w jednej płaszczyźnie lub podnoszące się ku górze, zwykle lekko odgięte ku dołowi. Równowąskie[6], skórzaste[5], osadzone są na krótkich ogonkach. Od góry z wyraźnie wystającą wiązką przewodzącą, od spodu z szerokimi paskami aparatów szparkowych w kolorze białym lub szarym[6].
Organy generatywne
Rośliny dwupienne[5]. Strobile męskie kuliste, liczne, krókoszypułkowe, rozwijają się w kątach liści[5]. Strobil żeński zawiera dwa zalążki (inne cisowate mają pojedynczy). Po zapyleniu rozwijają się nasiona otoczone mięsistą osnówką w kolorze zielonkawym lub z odcieniem fioletowym[6], osiągające do 2,5 cm długości[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Jeden z rodzajów rodziny cisowatych (Taxaceae). Wykaz gatunków[7]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  2. a b c d M.J.M. Christenhusz i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19, 2011, s. 55–70 [dostęp 2021-03-24].
  3. Cephalotaxus Siebold & Zucc. ex Endl.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-12-03].
  4. Liguo Fu, Nan Li & Robert R. Mill: Cephalotaxaceae Neger. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2020-12-03].
  5. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 20. ISBN 0-333-73003-8.
  6. a b c d e f Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy iglaste. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 136-137. ISBN 83-01-05225-2.
  7. Cephalotaxus (ang.). W: The Plant List [on-line]. The Kew Gardens. [dostęp 2011-11-18].