Gardenia jaśminowata

Gardenia jaśminowata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	goryczkowce
Rodzina	marzanowate
Rodzaj	gardenia
Gatunek	gardenia jaśminowata
	Nazwa systematyczna
	Gardenia jasminoides J. Ellis; Philos. Trans. 51:935, t. 23. 1761
Synonimy
	G. augusta Merr.; G. florida L.; G. radicans Thunb.; Warneria augusta L.;
	G. augusta Merr.; G. florida L.; G. radicans Thunb.; Warneria augusta L.;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ten artykuł od 2025-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Gardenia jaśminowata (Gardenia jasminoides) – gatunek ozdobnego, niewielkiego, wiecznie zielonego krzewu z rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Pochodzi z lasów laurolistnych Chin, Japonii, Wietnamu i Tajwanu^[3]. Nazwa rodzajowa upamiętnia Aleksandra Gardena – botanika z Charleston w stanie Karolina (USA), żyjącego w XVIII wieku.

Morfologia

Pokrój: W sprzedaży jako niewielki krzew, 30x30 cm, który może osiągnąć 1,2 m wysokości i 1 m szerokości.
Liście: Skórzaste, błyszczące, ciemnozielone, wąskie, ostro zakończone o długości do 10 cm i szerokości do 5 cm.
Kwiaty: Kwitnie od maja do września. Kwiaty woskowe barwy białej, w miarę przekwitania stają się kremowe. Silnie pachną zapachem podobnym do jaśminu. Wielkość kwiatów to około 5–8 cm średnicy. U gatunku kwiaty są pojedyncze, u odmian pełne z kilkoma okółkami płatków.

Odmiany ozdobne

Istnieje wiele odmian gardenii jaśminowatej

'Aimee Yashioka' – bardzo duże kwiaty (10–12 cm) o silnym zapachu i wysoki pokrój (1,5–2 m).
'August Beauty' – wysokim pokrój, duże kwiaty, często stosowana jako żywopłot.
'Veitchi' – długo kwitnie, nawet przez cały rok, wysokość 1-1,2 m; popularna w uprawie

Gardenia jaśminowata jest rośliną o niewysokiej mrozoodporności (strefa 8-11). Z tego powodu stworzono odmiany bardziej odporne na niskie temperatury (nawet do 0F/-18°C), są to przeważnie odmiany kompaktowe o pojedynczych kwiatach.

'Summer Snow' – uznawana za najbardziej mrozoodporną odmianę gardenii (strefa 6a-10). W przeciwieństwie do większości odmian mrozoopornych posiada pełne kwiaty i duży pokrój (120-150cm). Posiada bardzo duże liście.
'Kleim's hardy' – małe gwiazdkowate i pojedyncze kwiaty; niski pokrój (90–120 cm). Strefa mrozoodporności 7b-10
'Pinwheel' – odmiana o dużych (do 7 cm) kwiatach w kształcie gwiazdy i zwartym pokroju. Charakteryzuje się bardzo dużą mrozoodpornością do 0F/-18°C

Zastosowanie

Roślina ozdobna, której walorem jest zapach i wygląd kwiatów oraz liści. Stosowana bywa jako kwiat do butonierki^[4]. Do Europy została sprowadzona w roku 1754.

Uprawa

Wymagania: Roślina trudna w uprawie. Wymaga obfitego podlewania letnią wodą; dużo światła, ale rozproszonego; temperatura optymalna latem to 15–18 °C, zimą 10 °C. Odmiany potrzebują temperatur wyższych. Przy czym konieczna jest wysoka wilgotność powietrza. Gdy przekwitnie, trudno zmusić ją do ponownego zakwitania.
Rozmnażanie: Przez sadzonkowanie wierzchołków pędów późną zimą lub wczesną wiosną.

Szkodniki

Roślina jest atakowana niekiedy przez wełnowce, przędziorki szklarniowce, tarczniki.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).
↑ ^a ^b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
↑ JanJ. Adamski JanJ., Praktyczne porady: butonierki | Przegląd Dziennikarski [online] [dostęp 2022-01-15] (pol.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).

[grin-3] Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].

[4] JanJ. Adamski JanJ., Praktyczne porady: butonierki | Przegląd Dziennikarski [online] [dostęp 2022-01-15] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]