Gołąbeczek rdzawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołąbeczek rdzawy
Columbina cyanopis[1]
(Pelzeln, 1870)
Gołąbeczek rdzawy u góry
Gołąbeczek rdzawy u góry
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina siniaczki
Rodzaj Columbina
Gatunek gołąbeczek rdzawy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     aktualny obszar występowania

     prawdopodobnie wymarły

Gołąbeczek rdzawy (Columbina cyanopis) – gatunek małego ptaka z rodziny gołębiowatych, podrodziny siniaczków. Występuje endemicznie w Brazylii. Krytycznie zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj kod]

Opisany po raz pierwszy w roku 1870 pod nazwą Peristera cyanopis[3]. Był umieszczany w monotypowym rodzaju Oxypelia[4]. Obecnie (2016) umiesczany jest w Columbina. Gatunek monotypowy[3].

Morfologia[edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 15,2 cm[5]–15,5 cm[3], ogona 6,6 cm i dzioba 1 cm. Skrzydło mierzy ok. 6,9 cm, skok 1,6 cm. Głowa, szyja, pokrywy skrzydłowe i pokrywy nadogonowe rudocynamonowe z połyskiem. Grzbiet i lotki II rzędu oliwkowe. Górna część piersi i boki ochrowe. Pokrywy podogonowe białe. Lotki I rzędu cynamonowe z brązowym obrzeżeniem[5]. Na skrzydle znajdują się ciemnoniebieskie plamy. Tęczówka kobaltowoniebieska[6].

Zasięg występowania[edytuj kod]

Zasięg występowania szacowany jest na 1200 km2. Odnotowany dwukrotnie w latach '80 XX wieku; w paśmie górskim Serra do Mar, w części o nazwie Serra das Araras oraz w okolicach miasta Cuiabá (obydwa razy w Mato Grosso) (nie były to obserwacje pewne[6]). W 1992 odnotowany w okolicach Campo Grande. Wcześniej również bardzo rzadki; między rokiem 1823 a 1825 zebrano w Mato Grosso 5 okazów gołąbeczka rdzawego, między rokiem 1940 a 1941 dwa okazy w Goiás i w roku 1904 jeden okaz w São Paulo[7].

Status, zagrożenia[edytuj kod]

Według IUCN gatunek klasyfikowany jako krytycznie zagrożony wyginięciem (CR - Critically Endangered). Z powodu rzadkości występowania nie są dokładnie znane zagrożenia w przeszłości. Aktualnie jest to niszczenie ekoregionu Cerrado, dla którego jest to gatunek endemiczny. Niszczenie habitatu obejmuje przekształcanie go w pastwiska, wypalanie drzew oraz wycinanie ich pod plantacje eukaliptusów i uprawy soi[7]. Ostatnia pewna obserwacja miała miejsce w 1941; gatunek uznano za wymarły. Dopiero 23 maja 2016 ogłoszono ponowne odkrycie gatunku po 75 latach. Zaobserwował je w czerwcu 2015 Rafael Bessa; wykonał również pierwsze w historii zdjęcia gołębi tego gatunku. Czas między obserwacjami a ogłoszeniem ponownego odkrycia gatunku zajęły badania mające na celu naukowe potwierdzenie tych obserwacji; stwierdzono występowanie przynajmniej 12 ptaków. Badacze zastrzegli, że nie zdradzą dokładnej lokacji występowania tych ptaków, dopóki nie zostanie opracowany plan ochrony[6].

Przypisy

  1. Columbina cyanopis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Columbina cyanopis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c Baptista, L.F., Trail, P.W., Horblit, H.M., Boesman, P. & Sharpe, C.J.: Blue-eyed Ground-dove (Columbina cyanopis). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 23 maja 2016].
  4. „Ibis”. 5 (6), 1893. 
  5. a b British Museum: Catalogue of the Birds in the British Museum. T. 21. Londyn: 1893.
  6. a b c Shaun Hurrell: Extremely rare 'Species X' rediscovered in Brazil after 75 year disappearance. BirdLife International Americas, 23 maja 2016. [dostęp 23 maja 2016].
  7. a b Blue-eyed Ground-dove Columbina cyanopis. BirdLife International, 2013.