Gołdapiwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gołdopiwo)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gołdapiwo
Ilustracja
Gołdapiwo
Położenie
Państwo  Polska
Miejscowości nadbrzeżne Kruklanki, Jeziorowskie
Wysokość lustra 116,8 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 8,62 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

5,4 km
2,7 km
Głębokość
• maksymalna

26,9 m
Hydrologia
Rzeki zasilające Sapina
Rzeki wypływające Sapina
Położenie na mapie gminy Kruklanki
Mapa konturowa gminy Kruklanki, po lewej nieco u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Gołdapiwo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Gołdapiwo”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, u góry po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Gołdapiwo”
Położenie na mapie powiatu giżyckiego
Mapa konturowa powiatu giżyckiego, u góry nieco na prawo znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Gołdapiwo”
Ziemia54°06′43,0″N 21°56′52,2″E/54,111944 21,947833
Południowy brzeg jeziora Gołdapiwo

Gołdapiwo[1][2], Gołdopiwo[3][4][5] (niem. Goldapger See[6]) – jezioro w północno-wschodniej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich[2], w gminie Kruklanki[7].

Powierzchnia jeziora 862 ha, maksymalna głębokość 26,9 m, długość 5,4 km, szerokość 2,7 km. Jezioro ma kształt owalny, jedynie w północno-wschodniej części ma wydłużona zatokę stanowiącą odrębne jezioro o nazwie Żabinki, otoczoną wzgórzami. Brzegi są z reguły wysokie, pagórkowate. Dostęp do jeziora jest tylko od północy, gdyż tam brzegi są częściowo zalesione. Przez jezioro Gołdapiwo przebiega szlak kajakowy rzeki Sapiny.

Niedaleko od zatoki Żabinki znajduje się wieś Żabinka. W granicach 4-6 km od wschodniego brzegu jeziora znajdują się lasy Puszczy Boreckiej. Gołdapiwo znajduje się w strefie ciszy na obrzeżach Puszczy Boreckiej, która jest siedliskiem żubrów.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa jeziora, podobnie jak pobliskiej rzeki Gołdapa, czy miasta Gołdap ma pochodzenie prusko-jaćwieskie. W języku staropruskim galdo oznacza dolinę, podłużną nieckę, a ape rzekę[8]. Z czasem a z pierwszego członu przeszło w obce o.

Jednocześnie istnieją wzmianki mówiące o tym, że pierwotnie nazwę zapisywano jako Dowgepywe (1340), czy Dalgabiba (1595)[9], a dopiero w późniejszym okresie zaszła zmiana szyku Dołgapiwo na Gołdapiwo (1783[9]; analogicznie do zmiany Łek - niem. Lyck - na Ełk)[10]. Następnie jezioro funkcjonowało pod nazwą Goldapin See, czy Goldapgar See (1928, 1940)[9] oraz Goldapger See.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz nazw wód stojących. ksng.gugik.gov.pl. [dostęp 2019-03-26].
  2. a b Gołdapiwo, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-03-26].
  3. Zarządzenie ministra administracji publicznej z dnia 17 września 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1949 r. nr 76, poz. 947).
  4. Jezioro Gołdopiwo. mojemazury.pl. [dostęp 2019-03-26].
  5. Jezioro Gołdopiwo. kruklanki.pl. [dostęp 2019-03-26].
  6. B. Konopka, C. Mazur, S. Starzewski, Grosse Masurische Seen. Touristenkarte, wyd. Copernicus, PPWK Warszawa 2003, ​ISBN 83-7329-245-4
  7. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (red.). T. 1. Cz. 2: Wykaz nazw wód stojących. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 95. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 2019-03-26].
  8. signi: Zaklęte w nazwach (pol.). goldap.org.pl, 2011-03-6. [dostęp 2011-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-17)].
  9. a b c Nazwy polsko - niemieckie. [dostęp 2011-07-03].
  10. Oficjalna strona Urzędu Gminy Kruklanki - Mazury (pol.). [dostęp 2011-07-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]