Gruszyczka karpacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gruszyczka karpacka
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj gruszyczka
Gatunek gruszyczka karpacka
Nazwa systematyczna
Pyrola carpatica Holub & Křísa
Folia Geobot. Phytotax. 6: 82 1971[3]

Gruszyczka karpacka[4] (Pyrola carpatica Holub & Křísa) – gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych. Endemit Karpat. W Polsce jest gatunkiem bardzo rzadkim; rośnie tylko w Tatrach Zachodnich. Opisano tutaj tylko 2 stanowiska: na Małym Giewoncie na wysokości około 1720 m i na zachodnich zboczach Kopy Kondrackiej na wysokości około 1780-1800 m[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Do 15 cm wysokości.
Liście
Skórzaste, zimozielone, długoogonkowe, szerokojajowate lub okrągławe[5].
Kwiaty
Zebrane w grono złożone z kilku-kilkunastu kwiatów. Kwiaty o średnicy około 10 mm, nieco grzbieciste. Działki kielicha trójkątnie lancetowate. Płatki korony białe, szeroko rozpostarte, około dwa razy dłuższe od działek. Szyjka słupka wygięta ku dołowi, długości około 9 mm[5].
Owoc
Kulista torebka z bardzo drobnymi nasionami[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit, oreofit. Rośnie w murawach naskalnych, na podłożu bogatym w węglan wapnia. Kwitnie w lipcu[5]. Gatunek charakterystyczny wysokogórskich muraw nawapiennych ze związku Seslerion tatrae[6].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin oraz na polskiej czerwonej liście w grupie gatunków zagrożonych (EN)[5][7].

 Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-03-16] (ang.).
  3. The Plant List. [dostęp 2017-02-28].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. a b c d e f Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  6. Matuszkiewicz W.: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 537. ISBN 83-01-13520-4.
  7. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.