Grzywoszyjka amazońska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grzywoszyjka amazońska
Oressochen jubatus[1]
(Spix, 1825)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Tadornini
Rodzaj Oressochen
Gatunek grzywoszyjka amazońska
Synonimy
  • Anser jubatus Spix, 1825[2]
  • Neochen jubata (Spix, 1825)[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Grzywoszyjka amazońska[4], grzywoszyjka[5], gęsiówka grzywiasta[5][6] (Oressochen jubatus) – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie gatunek ten był umieszczany w osobnym rodzaju Neochen[4]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) nadal tak go klasyfikuje[7]. Opisano dwa spokrewnione z grzywoszyjką amazońską gatunki pochodzące z późnego plejstocenu: Neochen pugil z Brazylii i Neochen debilis z Argentyny. Nie wyróżnia się podgatunków[7].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Lasy tropikalne Amazonii[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 61–76 cm. Posiada jasną głowę i szyję, kasztanowe boki ciała i płaszcz oraz czerniawe skrzydła z białym lusterkiem. Nogi są czerwone, a dziób czarny i różowy. Umaszczenie u obu płci tych rzucających się w oczy kaczek jest identyczne, choć samce są większe. Osobniki młodociane mają bardziej matowe ubarwienie niż dorosłe.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Preferuje okolice leśnych jezior lub bagien z nieograniczonym dostępem do otwartych terenów leśnych i sawann. To w dużym stopniu ptak przebywający na ziemi, który chętnie jednak siada na gałęziach drzew. Rzadko pływa lub lata, chyba że sytuacja go do tego zmusza. Lot gęsiówki jest ociężały, przypomina bardziej sposób przemieszczania się gęsi niż kaczek, stąd wzięła się jej nazwa gatunkowa. W okresie lęgowym to bardzo terytorialny gatunek. Zwykle gnieździ się w dziuplastych drzewach i tylko wyjątkowo na ziemi.

Kaczor wydaje wysoki, gwiżdżący odgłos, a kaczka gdacze jak, spokrewniona z gatunkiem, gęsiówka egipska Alopochen aegyptiaca.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b ''Neochen jubata'', [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2020-05-28] (ang.).
  2. Carboneras 1992 ↓, s. 589.
  3. BirdLife International, Neochen jubata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2020-1 [dostęp 2020-05-28] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tadornini Reichenbach, 1849-50 (Wersja: 2020-01-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-28].
  5. a b Denis Lepage: Gęsiówka grzywiasta (Neochen jubata) Spix, 1825. Avibase. [dostęp 2013-12-02].
  6. Nazwa polska za: Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 36, 1999. ISSN 0550-0842. 
  7. a b c F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-05-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Carles Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  • Wildfowl by Madge and Burn, ​ISBN 0-7470-2201-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]