Incydent w Zatoce Tonkińskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Incydent w Zatoce Tonkińskiej
wojna wietnamska
Ilustracja
Zdjęcie zrobione z USS „Maddox” podczas incydentu, przedstawiające trzy północnowietnamskie łodzie torpedowe
Czas

2 sierpnia 1964

Miejsce

Zatoka Tonkińska

Terytorium

Wietnam Północny

Wynik

przystąpienie USA do wojny wietnamskiej

Strony konfliktu
 Stany Zjednoczone  Wietnam Północny
Dowódcy
George S. Morrison
John J. Herrick
Roy L. Johnson
Le Duy Khoai
Siły
1 lotniskowiec,
1 niszczyciel,
4 samoloty
3 łodzie torpedowe
Straty
1 niszczyciel lekko uszkodzony,
1 samolot lekko uszkodzony
1 łódź torpedowa poważnie uszkodzona,
2 łodzie torpedowe średnio uszkodzone,
4 zabitych,
6 rannych
Położenie na mapie Wietnamu
Mapa konturowa Wietnamu, u góry znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Ziemia19°42′N 106°46′E/19,700000 106,766667

Incydent w Zatoce Tonkińskiej – niejasny i nigdy do końca niewyjaśniony incydent zbrojny w Zatoce Tonkińskiej, mający miejsce 2 sierpnia 1964 roku, wykorzystany jako oficjalna przyczyna przystąpienia USA do wojny w Wietnamie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po wspomnianym incydencie prezydent USA Lyndon B. Johnson uzyskał swobodę działania, a do ataku na Wietnam miał prawo użyć wszelkich niezbędnych środków[1]. Na incydent składały się dwa wydarzenia: wymiana ognia USS „Maddox” z trzema wietnamskimi kutrami torpedowymi w dniu 2 sierpnia i wydarzenie z dnia 4 sierpnia, w którym USS „Maddox” i USS „Turner Joy” otworzyły ogień do niezidentyfikowanego celu radarowego. Historyk Howard Zinn w sprawie wydarzeń w zatoce, twierdzi: incydent w Zatoce Tonkińskiej był prowokacją, a najwyższe władze amerykańskie okłamywały społeczeństwo, podobnie jak w przypadku inwazji na Kubę za czasów Kennedy’ego. W rzeczywistości bowiem CIA prowadziła w tym regionie tajną operację, której celem były północnowietnamskie przybrzeżne obiekty wojskowe, a zatem atak Wietnamczyków na amerykański okręt nie był „nieuzasadniony”. Ponadto niszczyciel Maddox nie odbywał wcale „rutynowego patrolu”, ale uczestniczył w misji szpiegowskiej, a co więcej do incydentu nie doszło na wodach międzynarodowych, lecz już w obrębie wietnamskich wód terytorialnych. Wbrew twierdzeniom McNamary w kierunku Maddoxa nie wystrzelono też żadnych torped[2].

W 1965 r. prezydent Lyndon B. Johnson skomentował wydarzenie w prywatnej wypowiedzi: O ile wiem, to nasza marynarka strzelała do wielorybów[3]. W roku 1971 pracownik Pentagonu Daniel Ellsberg przekazał dziennikarzom dokumenty znane jako Pentagon Papers, zawierające również materiały na temat incydentu. Wynikało z nich, że raporty na temat wydarzenia zostały sfałszowane. 30 listopada 2005 służby NSA przez odtajnienie dokumentów z owego okresu nieoficjalnie potwierdziły, iż administracja prezydenta Johnsona otrzymała nieprawdziwe informacje na temat incydentu.

Schematy starcia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cummins 2013 ↓, s. 188.
  2. Zinn 2016 ↓, s. 615.
  3. 30-year Anniversary: Tonkin Gulf Lie Launched Vietnam War, archive.is, 29 maja 2012 [dostęp 2021-05-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]