Irena Kowalska-Wuttke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Irena Wiktoria Kowalska-Wuttke
Irka
Irena Wiktoria Kowalska-Wuttke
Data i miejsce urodzenia 21 maja 1920
Płock
Data i miejsce śmierci 24 września 1944
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1939-1944
Siły zbrojne Armia Krajowa
Jednostki Batalion Zośka
Stanowiska łączniczka
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Mogiła na Powązkach

Irena Wiktoria Kowalska-Wuttke ps. "Irka" (ur. 21 maja 1920[1] w Płocku, zm. 24 września 1944 w Warszawie) – podharcmistrzyni, łączniczka, uczestniczka powstania warszawskiego w 3. kompanii "Giewonta" batalionu "Zośka".

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Córka Janiny z Benedeków Kowalskiej, absolwentki Instytutu biologiczno-Botanicznego Uniwersytetu Lwowskiego i Henryka Kowalskiego, inżyniera teletechnika, pracownika Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Starsza siostra Maryny Kowalskiej, sanitariuszki 3. kompanii Giewonta. Żona Jana Wuttkego.

Uczennica Gimnazjum im. Królowej Jadwigi i harcerka 14. Warszawskiej Żeńskiej Drużyny Harcerskiej, tzw. Błękitnej Czternastki. Studentka Wydziału Elektrotechnicznego Politechniki Warszawskiej.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Kampania wrześniowa[edytuj | edytuj kod]

Brała udział w kampanii wrześniowej, była radiotelegrafistką w służbie łączności. Gasiła pożary oraz ratowała zasypanych.

Konspiracja[edytuj | edytuj kod]

Podczas okupacji niemieckiej działała w konspiracji. Jako kurier Armii Krajowej jeździła pod koniec 1942 r. do Wilna i Lwowa. Należała do Organizacji Harcerek i współpracowała z Grupami Szturmowymi. Brała udział w akcjach Małego Sabotażu. W 1942 roku aresztowana przez gestapo, spędziła kilka miesięcy na Pawiaku[2].

W marcu 1944 została komendantką dziewcząt w "nowych Grupach Szturmowych".

Powstanie warszawskie[edytuj | edytuj kod]

W powstaniu warszawskim służyła jako łączniczka. Trzeciego sierpnia wraz z grupą instruktorów "Pasieki" przeszła do Śródmieścia. Do batalionu dołączyła dopiero po przebiciu Zośki do Śródmieścia. 5 września 1944 w piwnicy kamienicy przy Hożej 15 poślubiła Jana Wuttke. Ślubu udzielił im ksiądz Józef Warszawski. Wkrótce wraz z mężem znalazła się na Czerniakowie i została przyjęta do kompanii "Rudy" batalionu "Zośka". 23 września w rejonie ul. Wilanowskiej została wzięta do niewoli przez hitlerowców. Rozstrzelali ją dnia następnego – 24 września na Woli (najprawdopodobniej w podziemiach kościoła św. Wojciecha przy ul. Wolskiej). Miała 24 lata. Jej ciała nigdy nie odnaleziono. Symboliczna mogiła znajduje się w kwaterze żołnierzy batalionu "Zośka" na Wojskowych Powązkach w Warszawie. W tym samym grobie pochowano jej siostrę – sanitariuszkę Marię Kowalską ps. "Maryna" (kompania "Giewonta").

Jej mąż, Jan Wuttke ps. "Czarny Jaś", zginął 19 września 1944 przy ul. Wilanowskiej.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Irena Kowalska-Wuttke jest patronką 8. Szczecińskiej Drużyny Harcerskiej[3].

Przypisy

  1. Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 2002. ISBN 83-11-09261-3
  2. Aleksander Kamiński: Kamienie na szaniec. Warszawa: Nasza Księgarnia, 2000, s. 117. ISBN 83-10-10699-8.
  3. Patronka drużyny. Oficjalna Strona 8 SDH im. Ireny Kowalskiej-Wuttke. [dostęp 2011-07-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Barbara Wachowicz: Wierna rzeka harcerstwa. To "Zośki" wiara! Część 1. Gawęda o Harcerskim Batalionie AK "Zośka". Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2005, s. 479-504. ISBN 83-7399-079-8.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]