Krótkonos złocisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jamraj złoty)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krótkonos złocisty
Isoodon auratus[1]
(Ramsay, 1887)
Okaz wystawowy eksponowany w Museum of Central Australia
Okaz wystawowy eksponowany w Museum of Central Australia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd australotorbowe
Rząd jamrajokształtne
Rodzina jamrajowate
Podrodzina jamraje
Rodzaj krótkonos
Gatunek krótkonos złocisty
Synonimy
  • Perameles auratus Ramsay, 1887
Podgatunki[2]
  • I. a. auratus (Ramsay, 1877)
  • I. a. arnhemensis Lyne & Mort, 1981
  • I. a. barrowensis (Thomas, 1901)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Krótkonos złocisty[4], jamraj złoty[potrzebny przypis] (Isoodon auratus) – gatunek ssaka z podrodziny jamrajów (Peramelinae) w rodzinie jamrajowatych (Peramelidae).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Badania genetyczne wskazują na ścisłe powiązanie I. auratus z I. obelsus i w rzeczywistości oba taksony mogą stanowić jeden gatunek[5][6]. Obie formy wydają się pozostawać w specjacji allopatrycznej na długo przed przybyciem Europejczyków, nawet od plejstocenu[7].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 19–19,5 cm, ogona 8,4-12,1 cm; masa ciała podgatunku ausratus 300-670 g, podgatunku barrowensis 250–600 g (samce są o 40%–50% cięższe od samic)[2]. Sierść ciemnobrązowa, na brzuchu biała, krótka. Drugi i trzeci palec tylnej łapy zrośnięte, służą do czyszczenia futra.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Australia Zachodnia, Barrow Island, Double Island, Augustus Island. Przed 1930 był szeroko rozpowszechniony w centralnej Australii. Około 1983 niemal doszczętnie wyginął w całym dotychczasowym zasięgu występowania z wyjątkiem rezerwatów w północno-zachodnim Kimberley.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi naziemny, nocny i samotniczy tryb życia. Drąży tunele i kopie nory. Jest wszystkożerny, zjada owady, jaszczurki, myszy, ślimaki i bulwy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Isoodon auratus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Ch. Dickman: Family Peramelidae (Bandicoots and Echymiperas). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 389. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  3. A.A. Burbidge & J. Woinarski 2016, Isoodon auratus [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2017-2 [dostęp 2017-12-20] (ang.).
  4. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 9. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  5. Lisa Pope, Daryn Storch, Mark Adams, Craig Moritz, Greg Gordon. A phylogeny for the genus Isoodon and a range extension for I. obesulus peninsulae based on mtDNA control region and morphology. „Australian Journal of Zoology”. 49 (4), s. 411-434, 2001. DOI: 10.1071/ZO00060 (ang.). 
  6. Kyall R. Zengery, Mark D. B. Eldridge, Peter G. Johnston. Phylogenetics, population structure and genetic diversity of the endangered southern brown bandicoot (Isoodon obesulus) in south-eastern Australia. „Conservation Genetics”. 6, s. 193-204, 2005. DOI: 10.1007/s10592-004-7828-4 (ang.). 
  7. N. L. McKenzie, K. D. Morris, C. R. Dickman: Golden Bandicoot, Isoodon auratus. W: Steve Van Dycke, Ronald Strahan: The Mammals of Australia. Wyd. 3. Sydney: New Holland, 2008, s. 176-178. ISBN 978-1-877069-25-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Golden Bandicoot (ang.). Animal Info. [dostęp 9 kwietnia 2008].