Jan Kwaśniewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Kwaśniewski
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1937
Kielce
Data śmierci 16 maja 2019
Zawód, zajęcie lekarz
Alma Mater Wojskowa Akademia Medyczna

Jan Kwaśniewski (ur. 10 czerwca 1937 w Kielcach, zm. 16 maja 2019[1]) – polski lekarz o specjalności: medycyna fizykalna i balneoklimatologia, propagator diety ubogowęglowodanowej i bogatotłuszczowej[2], nazwanej przez siebie żywieniem optymalnym człowieka (w połowie lat 90 upowszechniły się nazwy: dieta Kwaśniewskiego i dieta optymalna)[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1961 ukończył Wojskową Akademię Medyczną w Łodzi[4]. Od 1965 do 1981 pracował w nowo otwartym oddziale balneologii i fizjoterapii Sanatorium Wojskowego w Ciechocinku, gdzie w latach 1969–1974 w Wojskowym Zespole Sanatoryjnym w Ciechocinku prowadził badania z zakresu leczenia neurastenii za pomocą prądów selektywnych stosowanych śródmózgowo (transcerberalnie)[5]. Badania te polegające poddawaniu pacjentów działaniu impulsów elektrycznych w okolicach oczu i potylicy, dotyczą m.in. odpowiedzi na działanie impulsem elektrycznym układu parasympatycznego – odpowiedzialnego za wydzielanie zwiększonej ilości śliny badanego[6]. Badania były prowadzone wspólnie z Instytutem Elektroniki Kwantowej WAT[7], gdzie opracowano egzemplarz aparatu generującego prądy. Bazowały one na znanych przynajmniej od lat 40. prądach selektywnych pobudzających i zostało opisane przez E. Hanessge zarówno ich potencjalne zastosowanie terapeutyczne[8], jak i mechanizm działania prądów o danych parametrach[9][10]. Znane są również inne zastosowania prądów tego typu jak udrażnianie naczyń krwionośnych czy jontoforeza[11]. Badania przerwano w 1974 roku.

Opracowany aparat i badania prowadzone z jego użyciem z latach 1969–1974 Jan Kwaśniewski przedłożył, jako własny pod nazwą PENTAPLUS, w 1984, do oceny w Instytucie Balneoklimatycznym w Poznaniu oraz do dalszych instytucji gdzie otrzymał ocenę pozytywną[12]. Aparat został wprowadzony na rynku 15 lat później jako PENTAPLUS, jak też pod innymi nazwami. Był zalecany przez zwolenników Kwaśniewskiego, mimo braku badań potwierdzających jego skuteczność, do zabiegów uzupełniający dietę[13].

W 1987 roku rozpoczął udzielanie porad ambulatoryjnych w budynku Willi Obywatelskiej w Ciechocinku mieszczącej się na przeciwko budynku dawnego Oddziału Leczenia Chorób Metabolicznych Szpitala Uzdrowiskowego w Ciechocinku . W 1988 roku (lub w latach 1987–1988) Kwaśniewski udzielał tam porad osobom przebywającym w poszczególnych sanatoriach. Miejsce to zostało nazwane Arkadią w Ciechocinku i działa do dziś jako rodzaj Pensjonatu. W 1988 Kwaśniewski przeniósł się do niewielkiego motelu (20 miejsc noclegowych) mieszczącego się w Cedzynie koło Kielc gdzie powstała, działająca w latach 1988–1990 Akademia Zdrowia „Arkadia”, będąca prywatnym ośrodkiem wypoczynkowym, w którym Kwaśniewski pełnił rolę dyrektora i udzielał porad[14][15][16]. Po sukcesie książki „Dieta Optymalna” zostało powołane, w 1998 roku, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Optymalnych, które reaktywowało idee Arkadii w postaci rekomendowanych domów wczasowych, hoteli lub ośrodków udzielających porad ambulatoryjnych[17].

W 2005 w pracy U źródeł diety niskowęglowodanowej, biochemik Włodzimierz Ponomarenko zarzucił Janowi Kwaśniewskiemu plagiat z książki Hermana Tallera Kalorie się nie liczą, wydanej w roku 1961[18].

Jan Kwaśniewski w 2010 roku wycofał się z życia publicznego, jednak w latach 2010–2015 w jego imieniu wypowiadał się jego syn Tomasz Kwaśniewski.

Propagowanie diety ubogowęglowodanowowej/bogatotłuszczowej[edytuj | edytuj kod]

Po przerwaniu, w 1974, badań z zakresu stymulacji elektrycznej prowadzonych w Sanatorium Wojskowego w Ciechocinku w ich miejsce rozpoczął badania z zakresu żywienia, przemiany materii i metabolizmu (w działającej w latach 1975–1981 klinice metabolizmu). Jednak badania nad metabolizmem w szpitalu w Ciechocinku prowadzone były przynajmniej już od dwóch lat (1972–1974). Początkowo (1974) badania miały dotyczyć tematu: Wpływ odżywiania na biologiczną i kulturową ewolucję człowieka. Jednak później (1976) Kwaśniewski, na podstawie literatury zagranicznej, zaproponował badania nad skutecznością diety odchudzającej i przeciwdziałającej chorobom cywilizacyjnym, polegającą na eliminacji węglowodanów[19]. Jednak dalsze badania zidentyfikowały współistnienie nadwagi u chorych na neurastenie lub wzrost wagi u osób z nerwicami w czasie pobytu w sanatorium[5]. Kwaśniewski zaproponował wówczas, oprócz elektrostymulacji, zmianę modelu żywieniowego poprzez zmniejszenie ilości spożywanych węglowodanów u osób z nerwicami[20].

Dieta miała być również pomocna w leczeniu miażdżycy zrostowej kończyn dolnych (6 miesięczna kuracja, badano wyłącznie mężczyzn), jednak to co początkowo uznano za miażdżycę było zakrzepowo-zarostowym zapaleniem naczyń, którego podstawową przyczyną jest palenie tytoniu, i której leczenie opiera się na całkowitym zaprzestaniu palenia, żucia lub wchłaniania tytoniu.

W 1976 roku, Kwaśniewski złożył wniosek na finansowanie badań nad proponowaną przez siebie dietą. We wniosku zaproponował proporcje żywieniowe określone między białkiem, tłuszczem i węglowodanami, które według niego były najkorzystniejsze dla osób z nadwagą lub otyłością wynikającą ze stresu lub nerwic. Proporcje te stały się podstawą ubogowęglowodanowej diety odchudzającej nazwanej żywieniem optymalnym, a potocznie dietą Kwaśniewskiego. Pierwotna wersja zakładała ograniczenie węglowodanów do 20% sumy spożywanych białek, tłuszczów i węglowodanów, później zmodyfikowane do założenia, że udział węglowodanów w diecie będzie na poziomie 15%. Wniosek nie został przyjęty i badanie nad dietą nie zostały formalnie przeprowadzone. Badania nie były prowadzone również po 1981 ze względu na przekształcenie sanatorium w 22 Szpital Wojskowy.

Kwaśniewski twierdzi, że dieta została przez niego przebadana w latach 1987–1990 w ambulatorium w Ciechocinku oraz prywatnym ośrodku Akademia Zdrowia „Arkadia” w Cedzynie. Diecie miało zostać poddanych 1655 osób przez okres 2 lub 3 tygodni. Kwaśniewski stwierdza, osoby te były przeważnie chore na choroby nieuleczalne (bez sprecyzowania jakie) i nigdy nie zaobserwowano pogorszenia stanu zdrowia, a wielu przypadkach odnotowano poprawę i zmniejszenia zapotrzebowania na leczenie farmakologiczne[21]. Badania te nie są udokumentowane.

Przed rokiem 1991 dieta proponowana przez Kwaśniewskiego nie była popularna. Po opublikowaniu jednak tak zwanej piramidy odżywiania, zawierającej kontrowersyjne zalecenie drastycznego ograniczenia tłuszczy w diecie, popularność zaczęły zyskiwać diety alternatywne, w tym dieta Kwaśniewskiego. Do dalszej popularyzacji przyczyniły się publikacje w Dzienniku Zachodnim, w 1996 felietony pod tytułem „Tłuste Życie”, a od stycznia 1997 do maja 2000 roku cykl „porad dra Kwasniewskiego” w formie odpowiedzi na listy czytelników, prowadzona wspólnie z ówczesnym redaktorem naczelnym Dziennika Zachodniego Markiem Chylińskim. Dodatkowo Marek Chyliński jest współautorem, wraz z Janem Kwaśniewskim, wydania I (z 1996 roku) i wydania II (1997) książki „Dieta optymalna” oraz książki „Dieta optymalna – dieta idealna” (2004)[22].

Propagowanie diety ubogotłuszczowej[edytuj | edytuj kod]

Kwaśniewski twierdził, że dietą alternatywną wobec propagowanej przez niego diety ubogowęglowodanowej i wysokotłuszczowej ma być wysokowęglowodanowa i ubogotłuszczowa dieta japońska, w której proporcje między białkiem, tłuszczem, a węglowodanami są odwrotnością diety optymalnej i wynoszą B:T:W 1:0,5:3,5. Uważał, że dietę japońską powinny stosować osoby, które z różnych względów nie chcą lub nie mogą spożywać dużej ilości tłuszczu. Był zwolennikiem zasady „nie mieszania paliw”, czyli węglowodanów z tłuszczami w żywieniu człowieka.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Jak nie chorować.
  • Żywienie optymalne.
  • Dieta optymalna.
  • Tłuste życie.
  • Dieta optymalna – dieta idealna.
  • Dieta optymalna dra Jana Kwaśniewskiego – Książka kucharska.
  • Odpowiedzi na listy, część I.
  • Odpowiedzi na listy, część II.
  • Odpowiedzi na listy, część III.
  • Krótka instrukcja obsługi człowieka, wyd. 2008.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zmarł twórca ŻO, www.optymalni.org.pl, 21 maja 2019 [dostęp 2019-05-22].
  2. Grieb P, Kłapcińska B, Smol E, Pilis T, Pilis W, Sadowska-Krepa E, Sobczak A, Bartoszewicz Z, Nauman J, Stańczak K, Langfort J: Czynniki ryzyka miażdżycy u osób długotrwale odżywiających się dietą wysokotłuszczową. Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN.
  3. Aleksander Górecki, Alicja Baranowska: Befsztyk na receptę. wprost.pl, 2003.
  4. Skrócony biogram na stronie autorskiej.
  5. a b Haldor, m, dr Kwaśniewski, dr-kwasniewski.pl [dostęp 2018-09-20].
  6. Janina Sokołowska-Pituchowa, Adam Krechowiecki, Witold Sylwanowicz, Anatomia człowieka: podręcznik dla studentów medycyny, wyd. Wyd. 8 (dodr.), Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 462, ISBN 978-83-200-3917-7, OCLC 297876055 [dostęp 2018-09-20].
  7. Szpital Wojskowy w Ciechocinku – to już 95 lat, „Zdrój Ciechociński”, listopad 2014, s. 14–15.
  8. E. Henssge, [Therapeutic possibilities of low frequency stimulating current. III], „Hippokrates”, 29 (13), 1958, s. 415–420, ISSN 0018-2001, PMID13574704 [dostęp 2018-09-20].
  9. E. Henssge, [Theoretical and practical bases of electrodiagnosis and of low frequency stimulation current therapy. I], „Hippokrates”, 29 (11), 1958, s. 355–361, ISSN 0018-2001, PMID13548853 [dostęp 2018-09-20].
  10. E. Henssage, [J/t Curves for low-frequency current observation with differential diagnostic findings and a glimpse of low-frequency electrotherapy], „Archiv Fur Physikalische Therapie”, 11, 1959, s. 345–351, ISSN 0376-1630, PMID14401158 [dostęp 2018-09-20].
  11. History of Electrotherapy [w:] Sidney H. Licht, Therapeutic Electricity and Ultraviolet Radiation, wyd. 2, New Haven: E. Licht, 1967, s. 1–70.
  12. Prądy selektywne • Optymalni Poznań, „Optymalni Poznań”, 9 czerwca 2009 [dostęp 2018-09-20].
  13. JONOFOREZA. artykuł z numeru 08(36)/2005 miesięcznika „Optymalnik” z cyklu Prądy Selektywne (i nie tylko) – PDF, docplayer.pl [dostęp 2018-09-20].
  14. Kwaśniewski, Jan., Dieta optymalna, Warszawa: Wyd. „WGP”, 2001, ISBN 83-87534-15-3, OCLC 50610005 [dostęp 2018-09-21].
  15. Haldor, m, dr Kwaśniewski, dr-kwasniewski.pl [dostęp 2018-09-21].
  16. kwasniewski.pl – kwasniewski Resources and Information., forum.dr.kwasniewski.pl [dostęp 2018-09-21] (ang.).
  17. Historia Ogólnopolskiego stowarzyszenia Optymalnych.
  18. Włodzimierz Ponomarenko, U źródeł diety niskowęglowodanowej, „Optymalnik”, wrzesień 2005.
  19. Szczupła sylwetka warunkiem zdrowia i urody, „Życie Włocławka” (201), 6 kwietnia 1972.
  20. Sposób na nerwicę?, „Kujawy” (293), 9 stycznia 1974.
  21. Haldor, m, dr Kwaśniewski, dr-kwasniewski.pl [dostęp 2018-10-09].
  22. Kwaśniewski, Jan., Dieta optymalna, dieta idealna, Warszawa: Wyd. „WGP”, 2004, ISBN 83-87534-32-3, OCLC 56323111 [dostęp 2018-10-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]