Jan Wawrzyczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Wawrzyczek
Danuta
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 15 listopada 1909
Jawiszowice
Data śmierci 30 września 2000
Przebieg służby
Lata służby 1931–1945
Siły zbrojne Wojsko Polskie,
ZWZAK
Jednostki 73 Pułk Piechoty,
Obwód ZWZ/AK Oświęcim,
oddział „Sosienki”
Stanowiska dowódca kompanii,
dowódca obwodu,
dowódca oddziału
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu III klasy

Jan Wawrzyczek ps. „Danuta” (ur. 28 kwietnia 1912 w Jawiszowicach, zm. 30 września 2000) – oficer Wojska Polskiego, podczas II wojny światowej ZWZ/AK.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 28 kwietnia 1912 jako syn Jana i Emilii z domu Chromik. Kształcił cię w rodzinnym Jawiszowicach oraz w Gimnazjum im. Adama Asnyka w Białej Krakowskiej. Od 1931 służył w Wojsku Polskim. Odbył kurs unitarny w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie, następnie uczył się w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, zostając jej absolwentem w 1934. W tym samym roku miany podporucznikiem i przydzielony do 73 pułku piechoty w Katowicach. Później był dowódcą 4 kompanii oraz kompanii ciężkich karabinów maszynowych w II detaszowanym batalionie jednostki w Oświęcimiu. W 1938 został awansowany na stopień porucznika i przeniesiony do korpusu broni przeciwpancernej, zostając dowódcą kompanii i kierownikiem placówki nadgranicznej pułku w Mikołowie.

Brał udział w kampanii wrześniowej w walkach granicznych w ramach „ośrodka zapasowego – Oświęcim I” (nadwyżek mobilizacyjnych batalionu) i w strukturze 201 pułku piechoty jako dowódca kompanii przeciwpancernej. Został ranny, po kapitulacji wrócił w rejon Oświęcimia. Został żołnierzem Związku Walki Zbrojnej i współorganizatorem terenowej organizacji ZWZ w dniu 1 października 1939 w Babicach. Był oficerem sztabu obwodu oświęcimskiego, objął kierownictwo placówki w Jawiszowicach. Tworzył grupę dywersyjną pod kryptonimem „Marusza”. Później działał w Armii Krajowej. W 1943 awansowany na stopień kapitana i otrzymał zadanie otworzenia obwodu oświęcimskiego (w strukturze Inspektoratu Bielsko AK), wcześniej zdziesiątkowanego aresztowaniami. Prócz reaktywacji tegoż obwodu dokonał także sformowania oddziału partyzanckiego pod kryptonimem „Sosienki”, którego został dowódcą. W ramach działalności tego oddziału zorganizowano 45 ucieczek więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau oraz kierowano ich trasami. Pod koniec wojny Wawrzyczek, działający pod pseudonimem „Danuta”, został ranny.

Po wojnie zamieszkał w Bielsku-Białej, gdzie pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego w Technikum Włókienniczym.

Zmarł 30 września 2000. Został pochowany na cmentarzu w Jawiszowicach.

Jego żoną była Janina z domu Mydlarz, łączniczka z AK ps. „Starucha”, w 2011 odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[1][2].

Historię oddziału „Sosienki” ukazano w fabularyzowanym filmie pt. Niezłomni. Pod drutami Auschwitz (reż. Mirosław Krzyszkowski, Bogdan Wasztyl)[3]. Sam oddział doczekał się upamiętnienia w postaci portalu historycznego "Sosienki - Armia Krajowa wokół Auschwitz"[4]. W 2016 roku ukazała się monografia oddziału "Sosienki" pt. "Niezłomni z oddziału "Sosienki" autorstwa Marcina Dziubka wydana przez Stowarzyszenie Auschwitz Memento[5]. W 2017 roku powstał film "Nieobojętni", który między innymi opowiada o walce Wawrzyczka w oddziale "Sosienki" oraz pomocy którą nieśli mieszkańcy miasta więźniom KL Auschwitz[6].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M.P. z 2011 r. Nr 34, poz. 406.
  2. Prezydent wręczył odznaczenia „Ludziom Dobrej Woli”. prezydent.pl, 2011-02-01. [dostęp 2018-02-02].
  3. Super User, Zobacz Zwiastun - SOSIENKI. AK Wokół KL Auschwitz, sosienki.auschwitzmemento.pl [dostęp 2018-02-03] (pol.).
  4. Sosienki - SOSIENKI. AK Wokół KL Auschwitz, sosienki.auschwitzmemento.pl [dostęp 2018-02-03] (pol.).
  5. „Niezłomni z oddziału Sosienki. Armia Krajowa wokół KL Auschwitz. Nowe spojrzenie”, „dzieje.pl” [dostęp 2018-02-03] (pol.).
  6. „Nieobojętni” – pokaz przedpremierowy fabularyzowanego filmu dokumentalnego Narodowe Centrum Kultury, „Narodowe Centrum Kultury” [dostęp 2018-02-03] (pol.).
  7. Wskazany jako Jan Danut-Wawrzyczek. M.P. z 1947 r. Nr 114, poz. 730.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]