Jarnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jarnik
Ilustracja
Samolus valerandi
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj jarnik
Nazwa systematyczna
Samolus L.
Sp. Pl. 171. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Samolus valerandi L.[2]

Jarnik (Samolus L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje 10[3]–12 gatunków[4]. Rośliny te występują głównie w rejonie wybrzeży na półkuli południowej[5]; w Ameryce Południowej i w południowej Afryce, poza tym w Ameryce Środkowej i Północnej (3 gatunki)[4] oraz w Eurazji, w której rozprzestrzeniony jest jeden gatunek – jarnik solankowy[5], będący także jedynym przedstawicielem rodzaju we florze polskiej[6].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Rośliny zielne lub drewniejące u nasady, jednoroczne i byliny. Pędy prosto wzniesione lub podnoszące się, pojedyncze lub rozgałęzione[5][4].
Liście
Skrętoległe, u nasady pędu często skupione w rozetę przyziemną. Blaszka łopatkowata, eliptyczna do zaokrąglonej, zwykle tępo zakończona, rzadko ostra. Całobrzega, rzadko słabo karbowana. Blaszka gładka, rzadziej niewyraźnie punktowana[4].
Kwiaty
Zebrane od 3 do 70 w groniaste kwiatostany szczytowe lub wyrastające w katach liści, rzadko kwiaty pojedyncze. Kwiaty szypułkowe, z przysadkami lub bez nich u nasady. Kielich z 5 działek u nasady zrosłych, w górze z trójkątnymi lub jajowatymi ząbkami dłuższymi lub krótszymi od rurki. Korona biała lub różowawa, z 5 zrośniętych płatków, o rurce zwykle krótszej od ich wolnych końców. Pręciki w liczbie 5, osadzone na bardzo krótkich nitkach przy końcu rurki korony. 5 prątniczków. Zalążnia wpółdolna, z licznymi zalążkami. Szyjka słupka krótka, z główkowatym lub rozwidlonym znamieniem[5][4].
Owoce
Kulistawe torebki o barwie jasnobrązowej do ciemnobrązowej, zawierające ponad 20 drobnych nasion[5][4].

Systematyka[edytuj]

Rodzaj z plemienia Samoleae z podrodziny Theophrastoideae z rodziny pierwiosnkowatych Primulaceae[7]

Wykaz gatunków[3]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-02-05].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-25].
  3. a b Samolus. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2017-02-05].
  4. a b c d e f Anita F. Cholewa: Samolus Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-05].
  5. a b c d e Samolus Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-05].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Genus: Samolus L.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-02-05].