Jastrzębiec przenętowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jastrzębiec przenętowaty
ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Cichorioideae
Rodzaj jastrzębiec
Gatunek jastrzębiec przenętowaty
Nazwa systematyczna
Hieracium prenanthoides Vill.
Prosp. Hist. Pl. Dauphiné 35. 1779

Jastrzębiec przenętowaty (Hieracium prenanthoides Vill.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. W Polsce jest rzadki; rośnie w Sudetach i Karpatach[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Do 60 cm wysokości, pokryta w górnej części włoskami gwiazdkowatymi oraz gruczołowatymi.
Liście 
Liści odziomkowych brak. Liście łodygowe podłużnie jajowatolancetowate, skrzypcowate, obejmujące uszkami łodygę.
Kwiaty 
Zebrane w koszyczki długości około 10 mm, pokryte włoskami gruczołowymi. Szypułki ogruczolone. Łuski okrywy koszyczka ustawione dachówkowato w wielu szeregach[3].
Owoc 
Brunatna niełupka z dwurzędowym puchem kielichowym z włoskami nierównej długości.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Gatunek charakterystyczny wysokogórskich ziołorośli i traworośli z klasy Betulo-Adenoctyletea[4].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Gatunek zróżnicowany na 27 podgatunków[5]:

  • Hieracium prenanthoides subsp. alessicum Besse & Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. brittatense (Üksip) Greuter
  • Hieracium prenanthoides subsp. bupleurifolioides Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. bupleurifolium (Tausch) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. buschianum (Üksip) Greuter
  • Hieracium prenanthoides subsp. cinereiceps (Zahn) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. constrictum (Arv.-Touv.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. cynanchoides (Arv.-Touv. & Gaut.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. ephemeridifolium (Arv.-Touv.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. eurylophum (Omang) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. gredense (Rouy) Greuter
  • Hieracium prenanthoides subsp. hoegeri Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. hypoglaucum Litv. & Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. jaquetianum (Zahn) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. juvonis (Murr) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. lanceolatum (Vill.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. loriense (Üksip) Greuter
  • Hieracium prenanthoides subsp. melanotrichum (Reuter) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. perfoliatum (Froel.) Fr.
  • Hieracium prenanthoides subsp. praeruptorum Nyman
  • Hieracium prenanthoides subsp. prenanthoides
  • Hieracium prenanthoides subsp. pseudoprenanthes (J.Serres) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. salicarium (Arv.-Touv.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. strictissimum (Froel.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. subelatifolium Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. transalpinum (Arv.-Touv.) Zahn
  • Hieracium prenanthoides subsp. violascens (Borbás) Zahn

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[6] w grupie gatunków wymierających (kategoria zagrożenia: E).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  3. Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  4. Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
  5. The Plant List [dostęp 2013-12-02].
  6. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.