Jerzy Waletko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Waletko
Bytomski
Data i miejsce urodzenia

1903
Lipiny

Data śmierci

maj 1972

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie,

Jednostki

Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich

Główne wojny i bitwy

powstania śląskie
II wojna światowa
Bitwa o Tobruk

Jerzy Waletko ps. Bytomski (ur. 1903 w Lipinach[1], zm. 1972) – powstaniec śląski, żołnierz, spadochroniarz Akcji Kontynentalnej[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Lipinach jako jeden z dwanaściorga rodzeństwa. Za udział w patriotycznej manifestacji został wydalony ze szkoły. W I powstaniu śląskim służył jako goniec, zaś II i III powstaniu śląskim walczył już z bronią w ręku, jako członek batalionu szturmowego brał udział w starciach o Dobrodzień. Po powstaniach został skierowany do szkoły podchorążych, a następnie powrócił do pracy w kopalni.

Po wybuchu II wojny światowej ewakuował się na Węgry, gdzie pracował w Czerwonym Krzyżu w Budapeszcie. Następnie trafił do Syrii, gdzie szkoliła się Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich (walczył między innymi w bitwie o Tobruk). W nocy z 5 na 6 maja 1944 roku, w ramach działań pionu wojskowego Akcji Kontynentalnej[3] samolot z Jerzym Waletko i dwoma polskimi skoczkami poleciał z Włoch do Grecji. Na greckiej ziemi przyjął nazwisko Edward George Bart i miał zajmować się zbieraniem informacji o ruchach wojsk niemieckich i werbowaniem Polaków do służby w Polskich Siłach Zbrojnych. Spędził tam pół roku współpracując z greckim ruchem oporu.

Po zakończeniu wojny trafił do Wielkiej Brytanii. Po nieudanej próbie sprowadzenia rodziny do Wielkiej Brytanii, w 1948 Jerzy Waletko wrócił do Polski. W październiku 1950 roku został zatrzymany przez Urząd Bezpieczeństwa i bez procesu spędził w więzieniu pół roku.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Spadochroniarze Akcji Kontynentalnej są niekiedy błędnie utożsamiani z cichociemnymi. Jak podkreśla Jan Librach, jeden z inicjatorów „Akcji” „nie było, poza ogólnymi założeniami walki z wrogiem, związku organizacyjnego pomiędzy Akcją Kontynentalną a kierowanymi z Londynu pracami krajowymi”, tj. organizowanymi przez Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza lotniczymi zrzutami cichociemnych, broni, sprzętu i pieniędzy dla Armii Krajowej.[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. od 1951 dzielnica Świętochłowic
  2. Akcja Kontynentalna » Cichociemni elita dywersji, Cichociemni elita dywersji [dostęp 2022-09-21] (pol.).
  3. a b Jan Librach, Nota o "Akcji Kontynentalnej", „Zeszyty Historyczne” (zeszyt 123), Paryż: Instytut Literacki, 1973, s. 159-171.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]